Ngành dệt may Việt Nam đối diện nhiều thách thức

Nhiều thách thức với ngành dệt may

Ngành dệt may Việt Nam đang gặp những thách thức mới khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông bùng phát.

Không chỉ giá cước vận tải, giá một số loại sợi tổng hợp đã tăng 5–7%, thậm chí tới 10%, trong khi chi phí thiết bị phục vụ sản xuất cũng có xu hướng đi lên, khiến áp lực chi phí ngày càng lớn.

Theo Sở Công Thương TPHCM ngành dệt may - giày dép đối mặt nguy cơ chậm tiến độ giao hàng sang thị trường châu Âu do thời gian vận chuyển kéo dài. Một số doanh nghiệp lo ngại khả năng bị hủy đơn hàng mùa hè nếu không đảm bảo thời gian giao hàng theo hợp đồng.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết, ngành dệt may Việt Nam đang đối mặt với ba thách thức lớn.

Thứ nhất là những biến động địa chính trị trên thế giới, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông hay Nga – Ukraine, cùng với các chính sách thương mại mới từ nhiều quốc gia. Những yếu tố này đang làm gia tăng rủi ro và biến động đối với hoạt động thương mại quốc tế.

Thứ hai là thách thức đến từ nội lực doanh nghiệp trong bối cảnh môi trường kinh doanh toàn cầu thay đổi nhanh chóng. Theo ông Giang, các doanh nghiệp dệt may buộc phải thích ứng với những yêu cầu mới về công nghệ, quản trị cũng như các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường.

Thứ ba là áp lực chi phí gia tăng, đặc biệt khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá nhiều yếu tố đầu vào tăng lên.

Cụ thể, giá một số loại sợi tổng hợp như polyester và các loại sợi khác đã tăng khoảng 5 – 7%, thậm chí có loại tăng tới 10%. Bên cạnh đó, chi phí thiết bị cũng có xu hướng đi lên khi một số nhà sản xuất máy móc phục vụ ngành kéo sợi, dệt nhuộm và may mặc đã thông báo điều chỉnh giá khoảng 10%.

Theo ông Trịnh Xuân Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may tỉnh Thanh Hóa, ngành dệt may vốn phụ thuộc mạnh vào vận tải biển nên thời điểm này nhiều doanh nghiệp Thanh Hóa đã bắt đầu phải đàm phán thỏa thuận với đối tác để tăng đơn giá vận tải và kéo dài thời gian giao hàng cũng như điều chỉnh tiến độ sản xuất để tránh rủi ro chi phí vận chuyển tăng đột biến.

“Điều rất mừng là chúng tôi có những khách hàng truyền thống lâu năm nên khách hàng cũng sẵn sàng chia sẻ rủi ro. Trước mắt chúng tôi cũng sẽ tập trung tối ưu quản trị nhằm tiết kiệm chi phí, đồng thời chuyển hướng tìm kiếm các thị trường ngách, tập trung phát triển thị trường nội địa để ổn định nguồn hàng sản xuất”, ông Lâm cho biết.

Tìm giải pháp thích ứng với bối cảnh mới

Chủ tịch VITAS cũng cho rằng, dù bị tác động, nhưng kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang khu vực này chỉ khoảng 600–700 triệu USD mỗi năm.

“Hai tháng đầu năm, xuất khẩu dệt may sang Trung Đông đạt khoảng 47–48 triệu USD. Do đây không phải thị trường trọng điểm nên tác động trực tiếp tới toàn ngành là không đáng kể”, ông Giang cho biết.

Trước thực tế trên, ông Vũ Đức Giang cho rằng các doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với bối cảnh mới. Trước hết, doanh nghiệp cần nhìn nhận đầy đủ bức tranh kinh tế toàn cầu để xác định hướng đi phù hợp cho mình.

Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt là tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động sản xuất, đang trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết. Hiện nay, một số doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu sử dụng các dòng máy có mức độ tự động hóa cao, linh hoạt trong vận hành và tạo ra lợi thế cạnh tranh so với nhiều thiết bị truyền thống.

Theo ông Giang, ngành dệt may đang bước vào giai đoạn mới khi các đơn hàng yêu cầu thời gian giao hàng nhanh hơn, giá thành cạnh tranh hơn và chất lượng sản phẩm cao hơn. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng nhà xưởng đạt các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời tăng cường ứng dụng tự động hóa, robot và trí tuệ nhân tạo trong sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.

Ông Yeo Gwang Tae, Chủ tịch Công ty TNHH Phồn Thịnh – Tae Gwang cho rằng, ngành may mặc toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Chi phí lao động ngày càng tăng, tình trạng thiếu hụt nhân công có tay nghề cùng với yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm và tiến độ giao hàng đang tạo áp lực lớn đối với các doanh nghiệp trong ngành.

Bên cạnh đó, xu hướng xây dựng nhà máy thông minh (Smart Factory) đang trở thành hướng phát triển tất yếu trong sản xuất. Theo ông, trong bối cảnh mới, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn chỉ được đo bằng sản lượng, mà còn phụ thuộc vào khả năng vận hành hiệu quả và mức độ ứng dụng công nghệ trong dây chuyền sản xuất.

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu thay đổi nhanh và công nghệ của ngành liên tục được cập nhật, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cũng đang đứng trước yêu cầu đẩy mạnh đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh xung đột địa chính trị tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro, các doanh nghiệp xuất khẩu được khuyến nghị đa dạng hóa tuyến vận tải, nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ để giảm phụ thuộc vào các khu vực có biến động.

Hoài Phong