Miễn nhiều lệ phí vận tải để tiếp sức doanh nghiệp

Nhằm kịp thời hỗ trợ các đơn vị vận tải và doanh nghiệp xuất nhập khẩu trước những biến động kinh tế, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 40/2026/TT-BTC. Chính sách này có hiệu lực thi hành từ ngày 7/4/2026 và kéo dài đến hết ngày 30/6/2026.

Mục tiêu là giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, giảm áp lực chi phí đầu vào trong bối cảnh giá nhiên liệu và cước vận tải quốc tế vẫn duy trì ở mức cao.

Theo nội dung thông tư, hàng loạt khoản thu trong 4 lĩnh vực giao thông trọng điểm sẽ được miễn, cụ thể:

Lĩnh vực hàng không: Miễn đa số các khoản phí, lệ phí như phí thẩm định hồ sơ mua bán/thuê tàu bay, phí kiểm định và cấp chứng nhận đủ điều kiện bay, phí phân tích dữ liệu bay, lệ phí cấp chứng chỉ cho tàu bay.... Tuy nhiên, phí thẩm định cấp giấy phép ra vào khu vực hạn chế tại cảng hàng không, sân bay không thuộc diện được miễn lần này.

Lĩnh vực hàng hải: Miễn phí và lệ phí đối với tàu thuyền ra, vào các khu vực hàng hải theo quy định hiện hành.

Lĩnh vực đường thủy nội địa: Các phương tiện thủy hoạt động giữa các cảng, bến thủy nội địa trong nước sẽ được miễn các khoản phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến.

Lĩnh vực đường sắt: Miễn phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đối với các tuyến đường do Nhà nước đầu tư.

Theo các chuyên gia việc ban hành thông tư quy định miễn một số khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không và hàng hải là một phản ứng chính sách kịp thời và cần thiết trước những hệ lụy từ cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.

Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động phức tạp và duy trì ở mức cao, chi phí nhiên liệu vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành vận tải đã tạo áp lực cực lớn lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận hành tàu biển và hàng không. Chính sách miễn phí, lệ phí cần triển khai gấp giúp các doanh nghiệp tiết giảm chi phí vận hành trực tiếp, từ đó ngăn chặn đà tăng giá cước vận tải và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng hàng hóa trong nước và quốc tế.

Bên cạnh mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp, chính sách này còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc bảo đảm an ninh kinh tế và kiềm chế lạm phát. Hàng không và hàng hải là hai mạch máu giao thương quốc tế quan trọng nhất; bất kỳ sự đứt gãy hoặc tăng giá đột biến nào trong lĩnh vực này cũng sẽ dẫn đến hiệu ứng làm tăng giá hàng hóa nhập khẩu và nguyên liệu đầu vào cho sản xuất trong nước.

Để chính sách này phát huy tối đa hiệu năng, các chuyên gia cho rằng sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý và đơn vị thụ hưởng là yếu tố tiên quyết. Các tổ chức thu phí cần chủ động chuyển đổi quy trình kê khai, đảm bảo chứng từ minh bạch để doanh nghiệp tiếp cận chính sách một cách thuận lợi nhất.

Trả lời báo chí, chuyên gia kinh tế Trần Mạnh Hùng cho hay việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 40 không chỉ đơn thuần là một giải pháp tình thế nhằm "cứu nguy" cho các doanh nghiệp vận tải, mà còn là một chiến lược điều hành vĩ mô có tính toán nhằm khơi thông dòng chảy logistics quốc gia. Trong cấu trúc giá thành của một sản phẩm xuất khẩu, chi phí vận chuyển và các loại phí trung gian thường chiếm tỷ trọng từ 15% - 20%. Việc đưa các loại phí hàng không, hàng hải và hạ tầng đường sắt về mức 0 đồng chính là cách nhanh nhất để giảm áp lực lên giá vốn hàng hóa.

Khi "mạch máu" giao thông được tiết giảm chi phí, hiệu ứng domino tích cực sẽ lan tỏa khắp nền kinh tế. Đối với doanh nghiệp sản xuất, giá cước vận tải hạ nhiệt đồng nghĩa với việc biên lợi nhuận được nới rộng, tạo dư địa để đầu tư vào chất lượng và công nghệ. Đối với người tiêu dùng, sự ổn định của chi phí đầu vào trong lĩnh vực giao thông vận tải là "chốt chặn" quan trọng giúp ngăn chặn đà tăng giá dây chuyền của các mặt hàng thiết yếu.

Trước đó, để đồng bộ hóa các giải pháp hỗ trợ, Bộ Tài chính đã đề xuất kéo dài thời gian áp dụng mức thuế nhập khẩu ưu đãi 0% đối với nhiều mặt hàng xăng dầu đến hết tháng 6/2026. Những nỗ lực này nhằm giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch nhập khẩu và ký kết các hợp đồng trung và dài hạn.

Theo quy định, chính sách miễn phí này sẽ kết thúc vào ngày 30/6/2026. Từ ngày 1/7/2026, các khoản phí và lệ phí kể trên sẽ quay trở lại thực hiện theo các mức thu quy định tại các Thông tư hiện hành.

Minh Anh