Làn sóng AI định hình lại chiến lược "Make in Vietnam" của doanh nghiệp công nghệ

Theo khảo sát từ Vietnam Report, việc bứt phá khỏi mô hình gia công truyền thống để tiến lên các tầng giá trị cao hơn là yêu cầu sống còn của doanh nghiệp công nghệ trong kỷ nguyên mới.

AI vừa là sức ép làm suy giảm biên lợi nhuận của dịch vụ gia công cấp thấp, nhưng đồng thời cũng là đòn bẩy để các doanh nghiệp bứt phá và xóa mờ khoảng cách với các đối thủ đi trước.

Đối với Việt Nam, đây là cơ hội lịch sử để toàn ngành tiến lên những nấc thang giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Dưới đây là top 5 chiến lược ưu tiên của doanh nghiệp Công nghệ năm 2026 do Vietnam Report công bố:

Tái định hình sản phẩm và quy trình vận hành trên nền tảng AI (77,8%): Đây là ưu tiên hàng đầu nhằm tận dụng các trợ lý AI (AI Agent) để tạo bước nhảy vọt về hiệu suất và cá nhân hóa giải pháp cho khách hàng.

Tăng cường R&D và phát triển sản phẩm “Make in Vietnam” (72,2%): Các doanh nghiệp tập trung đầu tư dài hạn vào công nghệ lõi, dữ liệu và các nền tảng có khả năng mở rộng để tự chủ về mặt công nghệ.

Mở rộng thị trường quốc tế và đa dạng hóa doanh thu (55,6%): Hướng tới xuất khẩu các sản phẩm có hàm lượng chất xám cao, có thể đóng gói và thương mại hóa toàn cầu thay vì chỉ dựa vào thị trường nội địa.

Đổi mới mô hình kinh doanh hướng tới dịch vụ “as-a-Service”: Chuyển dịch sang các mô hình cung cấp dịch vụ chuyên sâu theo ngành dọc, giúp tạo ra nguồn doanh thu lặp lại bền vững.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tập trung vào việc đào tạo đội ngũ nhân sự có khả năng làm chủ dữ liệu, Cloud, an ninh mạng và tư duy sản phẩm mới.

Tại Việt Nam, lợi thế cạnh tranh mới nằm ở khả năng bản địa hóa AI, biến công nghệ này thành các giải pháp phù hợp với ngôn ngữ, đặc thù dữ liệu và khung pháp lý trong nước.

Thứ hai, tái cấu trúc vai trò nhân sự với sự lên ngôi của "đồng nghiệp số". AI đã tiến hóa từ việc phản hồi câu hỏi đơn giản sang các AI Agent có khả năng tự lập kế hoạch, gọi API và thực thi tác vụ phức tạp. Có đến 94,4% doanh nghiệp thừa nhận AI tác động mạnh mẽ đến vai trò và kỹ năng người lao động.

Trọng tâm năng lực nhân sự đang dịch chuyển từ "thực thi theo quy trình" sang "tư duy hệ thống" (8,33/10 điểm) và "tư duy phản biện" (6,67/10 điểm). Doanh nghiệp không chỉ cần người giỏi công cụ mà cần người biết thiết kế, vận hành và kiểm soát các hệ thống thông minh. Đặc biệt, 100% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết sẽ triển khai tái đào tạo (reskilling) để nhân viên biết cách cộng tác hiệu quả với AI.

Thứ ba, quản trị rủi ro và "lưới lọc" dữ liệu. Dù mang lại hiệu suất khổng lồ, AI cũng đặt doanh nghiệp trước hai rủi ro lớn nhất: Bảo mật (77,8%) và Nội dung sai lệch (hallucination) (75,0%). Để giải quyết, các doanh nghiệp đang phải thiết kế lại quy trình: xác định rõ tác vụ nào giao cho AI, tác vụ nào con người kiểm duyệt và dữ liệu nào được phép đưa vào hệ thống. Một hệ thống AI chỉ có giá trị khi nó được xây dựng trên sự minh bạch và an toàn dữ liệu.

Kỷ nguyên AI 2026 không chỉ là một chu kỳ tăng trưởng mới mà còn là "phép thử" cho năng lực thích ứng của doanh nghiệp công nghệ Việt. Việc chủ động thay đổi mô hình vận hành, làm chủ công nghệ lõi và xây dựng văn hóa cộng tác Người - AI sẽ là chìa khóa để các công ty không chỉ đứng vững ở thị trường trong nước mà còn vươn tầm thế giới.

Minh Anh