Lễ hội Lam Kinh 2026: Bảo tồn nét văn hóa truyền thống xứ Thanh

Khi di sản gặp gỡ văn hóa các vùng miền

Một điểm nhấn mới trong chuỗi hoạt động năm nay là Liên hoan Văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa, được tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội Lam Kinh.

Theo kế hoạch, Liên hoan dự kiến diễn ra trong 3 ngày, từ 30/9 đến 2/10/2026 tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh. Hoạt động hướng tới việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tạo điều kiện để đồng bào các dân tộc thiểu số phát huy vai trò chủ thể trong thực hành và trao truyền văn hóa. Đồng thời, đây cũng là không gian giới thiệu văn hóa, văn nghệ dân gian, sản vật, ẩm thực đặc trưng và tiềm năng du lịch của các địa phương.

Tại Phiên chợ vùng cao, mỗi đơn vị tham gia sẽ tái hiện một không gian chợ tiêu biểu của địa phương, trưng bày sản vật, món ăn đặc trưng, giới thiệu các sản phẩm OCOP và sản phẩm truyền thống do người dân làm ra. Đặc biệt, các nghệ nhân trực tiếp trình diễn, chế biến và giới thiệu đặc sản ẩm thực, qua đó tạo sự tương tác giữa người dân, du khách và chủ thể văn hóa.

Không gian này vì thế không chỉ dừng lại ở hoạt động trưng bày hay mua bán sản phẩm. Đằng sau mỗi gian hàng là câu chuyện về đời sống, tập quán, nghề truyền thống và cách đồng bào các dân tộc gìn giữ những giá trị văn hóa của mình.

Cùng với đó là các chương trình văn nghệ dân gian với dân ca, dân vũ, dân nhạc; các trò chơi, trò diễn truyền thống như đánh đu, ném còn, nhảy sạp, khua luống, kéo co… để người dân và du khách có thể trực tiếp tham gia. Các hoạt động được kỳ vọng tạo nên không gian giao lưu văn hóa cộng đồng, tăng tính trải nghiệm cho du khách khi về với Lam Kinh trong mùa lễ hội.

Bên cạnh Phiên chợ vùng cao, trong các ngày lễ hội tại Lam Kinh còn có không gian check-in mang nét cung đình được đổi mới, sáng tạo; các trò Xuân Phả, Pôồn Pôông, Ngũ trò Viên Khê, hát chèo và những hoạt động văn hóa dân gian khác. Các chương trình được bố trí trong không gian di tích, tạo sự kết nối giữa di sản vật thể và di sản văn hóa phi vật thể.

Việc đưa sản phẩm OCOP, đặc sản truyền thống và văn hóa của các địa phương vào khuôn khổ lễ hội cũng mở thêm cơ hội để kết nối di sản với phát triển du lịch và thương mại địa phương. Kế hoạch của tỉnh xác định việc tổ chức các hoạt động này phải đồng thời bảo tồn, tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm tính trang trọng, thiết thực, hiệu quả và phát huy vai trò của cộng đồng.

Để phục vụ người dân và du khách, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa được giao bố trí hướng dẫn viên giới thiệu về di tích; chỉnh trang hệ thống biển chỉ dẫn, loa tuyên truyền; vận hành hệ thống loa thông minh và thuyết minh tự động trên thiết bị thông minh trong dịp lễ hội. Công tác an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm và quản lý dịch vụ cũng được đưa vào phương án phục vụ lễ hội.

Với sự kết hợp giữa không gian lịch sử, nghi lễ truyền thống, nghệ thuật dân gian, sản vật địa phương và các hoạt động trải nghiệm, Lễ hội Lam Kinh năm 2026 được tổ chức theo hướng để di sản không chỉ được bảo tồn trong không gian tĩnh mà tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Từ những dấu tích của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đến những làn điệu dân gian, từ nghi lễ tưởng niệm các bậc tiền nhân đến sản vật của đồng bào các dân tộc, tất cả cùng tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu tại Lam Kinh.

Đó cũng là thông điệp xuyên suốt của hành trình trở về Lam Kinh: tìm hiểu lịch sử để thêm trân trọng những giá trị đã được cha ông trao truyền; trải nghiệm văn hóa để thấy sức sống của di sản trong hiện tại; đồng thời góp phần đưa hình ảnh vùng đất Lam Sơn, văn hóa xứ Thanh và các sản phẩm đặc trưng của địa phương đến gần hơn với du khách trong và ngoài tỉnh.

Lễ hội Lam Kinh năm 2026 vì thế không chỉ là một sự kiện tưởng niệm lịch sử, mà còn là dịp để kết nối di sản với cộng đồng, văn hóa với du lịch và truyền thống với đời sống hôm nay.