Giảm giá điện và thuế xăng: "cú hích" kép kiềm chế lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng

Giảm giá điện và hạ thuế xăng từ ngày 1/11/2026

Bước vào giai đoạn nước rút của năm 2026, việc điều chỉnh đồng thời hai mặt hàng năng lượng đầu vào then chốt là điện năng và xăng dầu đã tạo ra đòn bẩy vĩ mô đặc biệt quan trọng.

Điện và xăng dầu vốn là nền tảng chi phí cho hầu hết các ngành kinh tế; do đó, sự can thiệp chính sách ở cả khâu giá bán lẻ lẫn nghĩa vụ thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) lập tức tạo dư địa hạ nhiệt chi phí trên quy mô toàn quốc.

Cụ thể, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chính thức áp dụng mức giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân so với mức hiện hành. Theo đó, giá bán lẻ điện bình quân giảm từ 2.204,07 đồng/kWh xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng - VAT).

Thuế suất thuế TTĐB đối với các loại xăng (gồm xăng khoáng và xăng sinh học) được đưa về mức 0% (thay vì mức 10% áp dụng cho xăng khoáng và 7-8% với xăng sinh học). Chính sách ưu đãi thuế này có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.

Ngay trong kỳ điều chỉnh từ 0h ngày 1/11 (đêm 31/10), giá xăng trên thị trường lập tức giảm mạnh từ gần 1.600 đến gần 2.000 đồng/lít. Cụ thể, giá xăng E5 RON 92 giảm xuống còn 24.220 đồng/lít và xăng E10 RON 95-III giảm về mức 24.150 đồng/lít.

Tác động đa chiều của chính sách giảm giá năng lượng đến nền kinh tế

Điện năng và xăng dầu được ví như "hệ tuần hoàn" của nền kinh tế. Do đó, quyết định điều chỉnh giảm gánh nặng chi phí ở cả hai mặt hàng này sẽ tác động tích cực đến hoạt động doanh nghiệp và đời sống dân sinh.

Cụ thể, mức giảm 2% giá điện giúp một hộ gia đình tiêu dùng trung bình 400 kWh/tháng tiết kiệm gần 20.000 đồng/tháng. Song song đó, giá xăng hạ gần 2.000 đồng/lít giúp tiết kiệm đáng kể chi phí đi lại. Việc giảm áp lực chi tiêu đối với các mặt hàng thiết yếu khó thay thế này giúp các hộ gia đình, đặc biệt là người lao động thu nhập thấp, có thêm khoản dịch chuyển ngân sách cho các nhu cầu mua sắm thiết yếu dịp Tết Nguyên đán.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Huy Thư - Tổng Giám đốc Công ty CP Hóa dầu và Xơ sợi Việt Nam (VNPoly) chia sẻ, ở giai đoạn sản xuất cao điểm, tiền điện của doanh nghiệp lên tới khoảng 30 tỷ đồng/tháng. Khi giá điện giảm 2%, VNPoly tiết kiệm được khoảng 600 triệu đồng/tháng. Ông Thư nhấn mạnh thêm: "Trong ngành dệt may, chi phí điện chiếm tới 80% giá thành sản phẩm, nên chỉ cần tiết kiệm 1 cent/kg sản phẩm điện năng đã giúp doanh nghiệp giảm được 100 USD/tấn sản phẩm hàng hóa."

Tương tự, ông Nguyễn Xuân Thủy - Tổng Giám đốc Megahome Long An cho biết, chi phí tiền điện của công ty khoảng 400 triệu đồng/tháng (chiếm 4% tổng chi phí) và xăng dầu khoảng 80 triệu đồng/tháng (chiếm 0,8%). Việc giảm giá điện và thuế xăng dầu giúp tháo gỡ gánh nặng chi phí đầu vào tích tụ bấy lâu, giúp doanh nghiệp bảo vệ biên lợi nhuận, củng cố năng lực cạnh tranh và tích lũy nguồn lực tái đầu tư.

Ở góc độ chuyên gia, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cho rằng: "Quyết định giảm 2% giá điện và đưa thuế TTĐB với xăng về 0% thể hiện sự hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Việc này tác động lan tỏa rất sâu rộng đến mọi lĩnh vực vĩ mô, từ sản xuất, tiêu dùng đến ổn định kinh tế. Để tối ưu hóa thành quả này, đối với các mặt hàng thuộc diện Nhà nước định giá khác, cần nỗ lực giữ ổn định trong những tháng cuối năm. Nếu kiểm soát tốt CPI cả năm trong khoảng 4,5 - 5% thì đây sẽ là một thành công rất lớn của công trác điều hành vĩ mô."

Trong khi đó, PGS.TS. Ngô Trí Long, Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam nhận định: "Chính phủ đang giải bài toán kép một cách khoa học: vừa thúc đẩy tăng trưởng cao trên 10%, vừa kiềm chế lạm phát. Việc giảm giá năng lượng mang ý nghĩa an sinh xã hội sâu sắc, thể hiện sự chia sẻ khó khăn với người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Đáng chú ý, việc giảm giá điện trên cơ sở rà soát, tiết giảm chi phí của EVN đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp tại chính đơn vị cung ứng dịch vụ công thiết yếu này."

Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê nhận định, giảm giá điện góp phần giảm áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng, hỗ trợ ổn định kỳ vọng lạm phát, nhất là trong những tháng cuối năm. Nhìn rộng hơn, việc giảm giá được triển khai trên cơ sở bảo đảm cân đối cung cầu điện và hoạt động ổn định của ngành điện, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế, qua đó góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Trước đó, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá hôm 9/10, Bộ Tài chính cho rằng, sức ép cuối năm hiện hữu từ biến động giá năng lượng thế giới, rủi ro tỷ giá, gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong nước tăng cao dịp cuối năm.

Cơ quan này cập nhật hai kịch bản lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 4,5% và 4,8%. Còn dự báo được Ngân hàng Nhà nước đưa ra tương ứng khoảng 4,5-5%.

Để góp phần kiểm soát lạm phát, ngoài chính sách giảm giá năng lượng trong nước, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam Nguyễn Tiến Thỏa khuyến nghị nhà chức trách cần phối hợp thời điểm điều chỉnh những hàng hóa, dịch vụ khác do Nhà nước định giá (y tế, giáo dục...). Việc này nhằm tránh tăng giá dồn dập ở thời điểm cuối năm.

Bên cạnh đó, theo ông, doanh nghiệp cũng cần chủ động tiết kiệm các khoản chi phí, nhằm nâng hiệu quả kinh doanh, tăng sức cạnh tranh và tạo điều kiện giảm giá bán ra thị trường.

Minh Phương