Đừng vội tốn tiền tỉ mua mô hình kinh doanh trước khi trả lời 9 câu hỏi này

Bạn định kinh doanh bún bò. Bạn phải tính toán là bạn sẽ kinh doanh kiểu gì. Bạn phải trả lời ít nhất 9 câu hỏi sau:

1. Đầu tiên, bạn phải xác định khách hàng của bạn là ai. Công nhân, sinh viên, giới văn phòng, hay các chị ăn hàng ngoài chợ? (Phân khúc khách hàng)

2. Kế đến bạn phải tự hỏi giá trị chủ yếu mà bạn mang lại cho khách hàng là gì? Nước lèo cực ngon; gia vị có mùi vị đặc biệt; chỗ ngồi thoáng mát; thịt bò cực mềm; hay cô bán bún có nét mặt dễ thương với làn da trắng mịn? (Giá trị mang lại)

3. Rồi bạn phải xác định là bán tại chỗ hay giao hàng tận nơi – có bưng vào tận xưởng cho công nhân sản xuất gần đó, có giao tận căn-tin trường học, có đóng hộp sẵn cho người qua đường ghé lấy, hay chỉ phục vụ tại chỗ…? (Kênh phân phối)

4. Quan hệ của bạn với khách hàng thế nào – phục vụ từng lần cho người đến ăn tại chỗ; hợp tác bán sỉ cho tổ chức, đơn vị nào đó; giữ mối bằng cách giao hàng đều đặn đúng giờ cho một loạt khách hàng riêng lẻ ở cùng địa bàn…? (Quan hệ khách hàng)

5. Doanh thu của bạn sẽ lấy từ đâu - từ từng tô bún được bán ra, từ việc cho thuê lại một phần mặt bằng cho bà bán nước và thuốc lá, từ việc dạy nghề bán bún bò cho những người đến học nghề; hay từ tiền bo của các anh dành cho cô bán bún xinh đẹp…? (Dòng doanh thu)

6. Nguồn lực chính của bạn là gì? Trang trại nuôi bò thịt cực ngon? Mặt bằng kinh doanh tuyệt đẹp? Tài chính mạnh? Người nấu bún có bí quyết gia truyền? Bạn có mối quan hệ cực tốt với khách hàng đến ăn? Bạn sẵn có con cháu trong nhà làm nhiệm vụ phục vụ? (Nguồn lực chính)

7. Hoạt động chính của bạn là gì? Tự nấu nước lèo (hay mua), tự sản xuất bún tươi (hay mua), chọn mua rau (hay tự trồng), bày biện bàn ghế, điều hành bưng bê phục vụ, rửa bát, vệ sinh quán? (Hoạt động chính)

8. Đối tác của bạn là ai? Người bán thịt, người bán bún, người cung cấp rau, người cho thuê mặt bằng, người đổ rác hàng ngày…? (Đối tác chính)

9. Cơ cấu chi phí thế nào? Tiền thuê mặt bằng, tiền thịt, tiền xương, tiền bún, tiền rau, tiền thuê đầu bếp, tiền thuê phục vụ bưng bê…? (Cơ cấu chi phí)

Kinh doanh bất cứ thứ gì, hãy trả lời đầy đủ và cẩn trọng các câu hỏi trên, bạn sẽ có một mô hình kinh doanh. Còn mô hình kinh doanh này hoạt động hiệu quả hay không phụ thuộc vào mức độ tối ưu của những chọn lựa của bạn ở từng câu trả lời, và sự phối hợp tối ưu giữa chúng.

Cần nhớ rằng, ngay cả kinh doanh bún bò, bạn cũng phải chú trọng đến cả những vấn đề vĩ mô (luật pháp, kinh tế, xã hội, công nghệ nấu bún…), lẫn vi mô (khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh hiện tại và tiềm ẩn, các món ăn khác có thể thay thế cho bún bò..) và còn nhiều yếu tố thị trường khác.

NGUYỄN HỮU LONG