Đưa công nghiệp giấy Việt Nam trở thành ngành công nghiệp xanh, phát triển bền vững

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 2082/QĐ-TTg ngày 2/11/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành giấy giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chiến lược).

Theo Chiến lược, ngành công nghiệp giấy Việt Nam được định hướng phát triển đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất trong nước cả về sản lượng, chất lượng và chủng loại, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh.

Giai đoạn đến năm 2030, ngành giấy phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng sản lượng giấy và bột giấy bình quân hàng năm từ 10,0% trở lên, đáp ứng nhu cầu trong nước và hướng tới xuất khẩu, giảm sự mất cân đối và phụ thuộc vào nhập khẩu; kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân tối thiểu 4,0%/năm trong giai đoạn đến năm 2030.

Cùng với mở rộng thị trường, Chiến lược hướng tới khắc phục tình trạng mất cân đối cung cầu, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, từng bước nâng cao khả năng chủ động về nguyên liệu và năng lực sản xuất trong nước.

Chiến lược cũng định hướng phát triển các cơ sở sản xuất có quy mô đủ lớn, ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại nhằm nâng cao năng suất, tiết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu và năng lượng.

Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư tối thiểu 3 khu công nghiệp giấy tập trung trọng điểm tại 3 khu vực: Bắc, Trung, Nam để tập trung các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ nhằm tối ưu chi phí đầu tư, chi phí vận hành, tăng khả năng cạnh tranh.

Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư mới từ 5 đến 10 nhà máy sản xuất giấy có quy mô trên 250.000 tấn giấy/năm; từ 2 đến 5 nhà máy sản xuất bột giấy có quy mô từ 200.000 tấn bột/năm trở lên; từ 2 đến 5 nhà máy sản xuất giấy chất lượng cao, giấy đặc chủng đòi hỏi công nghệ kỹ thuật cao, vốn đầu tư lớn.

Từ năm 2030, khuyến khích các doanh nghiệp có quy mô công suất nhỏ cơ cấu lại và/hoặc sáp nhập và chuyển vào khu công nghiệp tập trung, cụ thể: với bột giấy, giấy bao bì, giấy in, viết thông thường công suất 01 dây chuyền < 5.000 tấn/năm; từ năm 2040 trở đi hạn chế các dây chuyền sản xuất bột giấy, giấy bao bì, giấy in, viết thông thường công suất 01 dây chuyền < 20.000 tấn/năm, giấy tissue < 5.000 tấn/năm; không giới hạn quy mô với các sản phẩm giấy tráng phủ chất lượng cao và giấy đặc chủng.

Tầm nhìn đến năm 2045, ngành công nghiệp giấy Việt Nam có công nghệ tiên tiến, hiện đại, tiết kiệm, cân đối tự chủ về nguyên liệu, nhiên liệu và năng lượng, phát thải thấp, bảo vệ môi trường, trở thành ngành công nghiệp xanh và phát triển bền vững, đủ sức cạnh tranh với ngành giấy của các quốc gia phát triển trên thị trường trong nước và quốc tế.

Để đạt được các mục tiêu trên, Chiến lược đặt ra 5 nhiệm vụ và giải pháp: Hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển ngành giấy; Phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm giấy; Phát triển nguồn nhân lực cho ngành giấy; Đổi mới khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; Phát triển bền vững và xanh hoá ngành công nghiệp giấy.

Chiến lược sẽ xây dựng kế hoạch và tổ chức các hội nghị xúc tiến, kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực nguồn trong ngành giấy, sản xuất bột giấy công nghệ mới, sản xuất các sản phẩm mới có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện môi trường; ưu tiên các dự án đầu tư công nghệ tiên tiến, công nghệ xanh, không gây tác động xấu đến môi trường và kết nối với các doanh nghiệp trong nước, nước ngoài, hình thành chuỗi liên kết toàn cầu.

Chiến lược sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với khách hàng tiềm năng thông qua các hoạt động tham gia hội chợ triển lãm, xúc tiến thương mại, đầu tư; phát triển thị trường, kết nối kinh doanh. Tạo mọi điều kiện để nâng cao khả năng mở rộng thị trường của doanh nghiệp trong tiêu thụ sản phẩm, tìm kiếm thị trường tiêu thụ ở trong và ngoài nước.

Chiến lược xây dựng các tiêu chuẩn về việc làm đáp ứng các yêu cầu của Quy tắc kinh doanh có trách nhiệm, phù hợp với thông lệ quốc tế về chuỗi giá trị có trách nhiệm trong ngành; hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các quy trình thẩm định chuỗi cung ứng hiệu quả, nâng cao năng lực của ngành và người lao động về các quy chuẩn liên quan đến việc làm bền vững và thẩm định doanh nghiệp, ngăn ngừa và giảm thiểu rủi ro môi trường, lao động.

Xây dựng và triển khai đồng bộ kế hoạch phát triển nguồn nhân lực có chất lượng, đảm bảo cung ứng cho nhu cầu sản xuất, kinh doanh và phát triển của ngành và của các nhà đầu tư.

Tuấn Kiệt