Hồ sơ mời thầu dự án hàng trăm tỷ đồng ở Vĩnh Long "cài cắm" nhiều tiêu chí hạn chế nhà thầu?

Vừa qua, Tòa soạn THPL nhận được một số phản ánh của bạn đọc, liên quan đến hồ sơ mời thầu của gói thầu số 1: Xây dựng các hạng mục công trình thuộc dự án Nhà thi đấu đa năng tỉnh Vĩnh Long, do Bên mời thầu là Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Vĩnh Long phát hành ngày 10/10/2022, theo thông báo mời thầu số: IB2200011157. Theo đó, hồ sơ mời thầu này bị “tố” có dấu hiệu đưa ra một số tiêu chí nhằm hạn chế nhà thầu.

Cụ thể, theo  yêu cầu nhân sự chủ chốt trong HSMT tại dự án này: Tất cả các nhân sự phải cung cấp CCCD/CMND và phải có giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy cho tất cả các vị trí công việc: Chỉ huy trưởng công trình; Cán bộ phụ trách kỹ thuật, ATLĐ,VSMT,PCCC; Cán bộ phụ trách thi công (Cán bộ kỹ thuật phụ trách xây dựng; Cán bộ kỹ thuật phụ trách xây dựng – phần hoàn thiện; Cán bộ phụ trách phần điện; Cán bộ phụ trách phần nước; Cán bộ phụ trách trắc địa) ; Cán bộ phụ trách thanh quyết toán; Đội trưởng thi công; Các công nhân kỹ thuật (Thợ nề, thợ hàn, cơ khí, thợ coffa, cốt thép, thợ điện, thợ nước, thợ sơn, vận hành xe máy công trình).

+ Chỉ huy trưởng công trình: Đã làm chỉ huy trưởng tối thiểu 02 công trình dân dụng.Trong đó: 01 công trình dân dụng cấp II trở lên có thiết kế móng cọc BTCT đường kính D≥500mm, khung sàn BTCT, có giá trị xây lắp ≥ 86 tỷ VNĐ và 01 công trình dân dụng cấp III trở lên có thiết kế móng cọc BTCT, khung sàn BTCT, kết cấu mái dàn thép không gian hoặc kèo thép khẩu độ ≥ 24m.

+ Cán bộ phụ trách kỹ thuật, ATLĐ, VSMT, PCCC: Đã làm Cán bộ phụ trách kỹ thuật, ATLĐ,VSMT,PCCC tối thiểu 01 công trình dân dụng cấp II trở lên có thiết kế móng cọc BTCT, khung sàn BTCT, kết cấu mái dàn thép không gian hoặc kèo thép khẩu độ ≥ 24m, hợp đồng có giá trị xây lắp ≥ 86 tỷ VNĐ.

+ Cán bộ kỹ thuật phụ trách xây dựng: Đã làm Cán bộ kỹ thuật tối thiểu 01 công trình dân dụng cấp II trở lên có thiết kế móng cọc BTCT, khung sàn BTCT, kết cấu mái dàn thép không gian hoặc kèo thép khẩu độ ≥ 24m, hợp đồng có giá trị xây lắp ≥ 86 tỷ VNĐ.

+ Trong khi các vị trí khác như: Cán bộ kỹ thuật xây dựng – phần hoàn thiện; Cán bộ phụ trách phần điện; Cán bộ phụ trách phần nước; Cán bộ phụ trách trắc địa; Cán bộ phụ trách thanh quyết toán chỉ yêu cầu: đã làm cán bộ kỹ thuật phụ trách tối thiểu 01 công trình dân dụng cấp II trở lên, có giá trị hợp đồng xây lắp ≥ 86 tỷ VNĐ.

Như vậy, Hồ sơ mời thầu đưa ra các yêu cầu trên liệu có phù hợp quy định theo Thông tư số 08/2022/TT-BKHĐT ngày 31/05/2022 của Bộ kế hoạch và đầu tư, Ban hànhMẫu số 01B : Hồ sơ mời thầu xây lắp qua mạng một giai đoạn hai túi hồ sơ (Tại Bảng tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm – mục 2.2. Tiêu chuẩn đánh giá về năng lực kỹ thuật – phần Nhân sự chủ chốt). Hay HSMT đã cài cắm quá nhiều nội dung chi tiết nhằm gây bất lợi cho các nhà thầu khác tham gia đấu thầu, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước. Theo như mục b – Khoản 8 – điều 12 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP ngày 26/06/2014 cũng nêu rõ, trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu, gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng.

Về kinh nghiệm thực hiện hợp đồng xây lắp tương tự, theo yêu cầu của HSMT: Có tối thiểu 01 công trình có thiết kế mái kết cấu không gian hoặc kèo thép khẩu độ ≥24m, khán đài hoặc sàn bậc ngồi bằng kết cấu khung thép.

Tuy nhiên,trong gói thầu này, hạng mục “Khán đài hoặc sàn bậc ngồi bằng kết cấu khung thép” được phản ánh là một hạng mục rất nhỏ so với gói thầu.

Căn cứ theo Thông tư số 08/2022/TT-BKHĐT ngày 31/05/2022 của Bộ kế hoạch và đầu tư, Ban hành Mẫu số 01B : Hồ sơ mời thầu xây lắp qua mạng một giai đoạn hai túi hồ sơ – tại Bảng tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm – phần 4. Kinh nghiệm thực hiện hợp đồng xây lắp tương tự có nêu: “Ngoài ra, căn cứ tính chất của gói thầu, có thể quy định điều kiện tương tự về hiện trường nhưng phải đảm bảo không làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu”.

Căn cứ theo khoản 2 – Điều 12 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ có nêu rõ “ Hồ sơ mời thầu phải quy định về tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm; tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật; xác định giá thấp nhất (đối với trường hợp áp dụng phương pháp giá thấp nhất); tiêu chuẩn xác định giá đánh giá (đối với trường hợp áp dụng phương pháp giá đánh giá). Trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng.”

Như vậy, Phần 4. Kinh nghiệm thực hiện hợp đồng xây lắp tương tự của gói thầu yêu cầu Hợp đồng tương tự có “Khán đài hoặc sàn bậc ngồi bằng kết cấu khung thép” có phải nhằm hạn chế nhà thầu tham gia, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước?

Về vật tư, vật liệu, theo yêu cầu của Hồ sơ mời thầu: Tại Chương V. Yêu cầu về kỹ thuật, mục 3. Yêu cầu về chủng loại, chất lượng vật tư, máy móc, thiết bị (kèm theo các tiêu chuẩn về phương pháp thử):

Nhà thầu phải nêu rõ các chủng loại vật tư (hãng sản xuất, nguồn gốc xuất xứ) đối với các vật tư, vật liệu dùng cho gói thầu; các thiết bị lắp đặt phải ghi rõ Model (Ký mã hiệu), nhãn mác sản phẩm (hãng sản xuất xuất), nguồn gốc xuất xứ (đối với từng loại thiết bị). Các vật tư, thiết bị này phải phù hợp với đề xuất tài chính của nhà thầu và trong quá trình thi công lắp đặt không được phép thay đổi nếu chưa được phép của chủ đầu tư..Khái niệm cụm từ tương đương” được hiểu là tương đương về đặc tính, thông số kỹ thuật, về chất lượng, về giá ...; nhà thầu phải chứng minh vật tư, thiết bị dự thầu phải tương đương với vật tư, thiết bị nêu trong Hồ sơ mời thầu. Nếu nhà thầu không chứng minh được thì chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu cung cấp vật tư, thiết bị theo đặc tính, thông số kỹ thuật, chất lượng của Hồ sơ mời thầu; đồng thời để làm cơ sở đánh giá hồ sơ dự thầu.

Theo Thông tư 08/2022/TT-BKHĐT ngày 31/05/2022: tại Phụ lục 9: “Một số quy định của E-HSMT vi phạm khoản 2 Điều 12 Nghị định số 63/2014/NĐ-CP”. Tại khoản 2, mục C của phụ lục này có ghi rõ: “Yêu cầu về nhãn hiệu, xuất xứ cụ thể của hàng hóa, kể cả việc nêu tên nước, nhóm nước, vùng lãnh thổ gây ra sự phân biệt đối xử;” và khoản 4 của phụ lục 9 này thì việc ghi nhãn hiệu xuất xứ cụ thể của các loại vật tư trên là nhằm hạn chế nhà thầu.

Mặc khác, việc HSMT yêu cầu nhà thầu chứng minh vật tư “tương đương” đầy đủ “về đặc tính, thông số kỹ thuật, về chất lượng, về giá” làm cơ sở đánh giá hồ sơ dự thầu, trong khi các nhà thầu nêu vật tư tương đương đáp ứng về chất lượng (Tiêu chuẩn Việt Nam; Hợp chuẩn hợp qui (nếu có)) là đạt yêu cầu “tương đương” của Hồ sơ mời thầu.

Ngày 30/10/2020, ông Lê Quang Trung – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long ký quyết định số 2945/QĐ-UBND, về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình Nhà thi đấu đa năng tỉnh Vĩnh Long, với tổng mức đầu tư là 272.219.283.588 đồng (thời gian thực hiện từ 2020-2025).

Việc Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Vĩnh Long đưa ra các tiêu chí mời thầu này liệu có phù hợp với các quy định của Nghị Định 63, các thông tư hướng dẫn của Bộ KH&ĐT về HSMT?

Có thể thấy, với cách làm này, hồ sơ mời thầu đã trở thành “chốt chặn” để hạn chế nhà thầu, nhằm “ưu ái” riêng cho các doanh nghiệp thân quen, từ đó có thể có sự "bắt tay" đẩy giá thầu lên cao, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần vào cuộc kịp thời kiểm tra, xử lý để chấn chỉnh công tác đấu thầu tại dự án nêu trên, đảm bảo việc lập, thẩm định và phê duyệt HSMT, tuân thủ pháp luật về đấu thầu và đảm bảo mục tiêu của đấu thầu là: Cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.