Doanh nghiệp sản xuất ô tô Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trên thế giới

Cú lội ngược dòng và hành trình vươn ra biển lớn

Năm 2024, Công ty CP Sản xuất ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam (liên doanh sản xuất giữa Tập đoàn Thành Công và Hyundai Motor) đã xuất khẩu 110 xe ô tô Hyundai Palisade sang thị trường Thái Lan.

Có thể nói tại thời điểm đó, việc một doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu xe du lịch sang thị trường Thái Lan được đánh giá là cú lội ngược dòng đầy ấn tượng. Vì Thái Lan là một quốc gia có ngành công nghiệp ô tô phát triển hàng đầu Đông Nam Á, hầu hết xe du lịch nhập khẩu vào Việt Nam đều đến từ thị trường này.

Từ một doanh nghiệp nhập khẩu ô tô nguyên chiếc, Tập đoàn Thành Công đã chuyển sang sản xuất tất cả mẫu xe Hyundai tại Việt Nam. Đầu tư 2 nhà Nhà máy tại Ninh Bình (diện tích hơn 100 ha, công suất 70.000 xe/năm) và Quảng Ninh (diện tích khoảng gần 150 ha), Tập đoàn Thành Công đã vươn lên đứng trong Top 3 doanh nghiệp có lượng xe bán lớn nhất tại thị trường trong nước và sớm có các sản phẩm XK.

Trước đó năm 2023, Hyundai Thành Công Thương Mại (HTCV) đã xuất khẩu lô 62 xe tải nhẹ Hyundai Mighty N250 sang thị trường Peru; 122 chiếc mini bus 16 chỗ Hyundai Solati sang Philippines.

Lô xe ô tô du lịch Hyundai Palisade được XK sang thị trường Thái Lan của Tập đoàn Thành Công đã đánh dấu bước phát triển mới vượt bậc trong hành trình đưa sản phẩm sản xuất tại Việt Nam, tiếp cận các thị trường trong khu vực.

Không chỉ dừng lại ở Châu Á, năm 2026, Tập đoàn Thành Công tiếp tục ghi một dấu ấn mới trong hoạt động khi XK lô xe Hyundai Tucson sang Mexico và Australia, thị trường chưa từng có mẫu xe nào đến từ Việt Nam đặt chân vào.

Là “cánh chim đầu đàn” của ngành công nghiệp sản xuất ô tô tại Việt Nam, Công ty CP ô tô Trường Hải (Thaco Auto) cũng đã có những kết quả đáng ghi nhận trong hoạt động XK sản phẩm và linh kiện phụ tùng ô tô.

Có 7 nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô, nắm trong tay nhiều thương hiệu ô tô lớn, những năm qua, Thaco Auto cũng đã xuất khẩu các mẫu xe lịch KIA: Kia Cerato; Kia Sedona; Kia Carnival sang Thái Lan, Myanmar; xe Bus thương hiệu Thaco sang các thị trường Thái Lan, Philippines và xe tải Foton/Forland sang Campuchia.

Đơn cử như năm 2024, Thaco đã xuất khẩu gần 1.200 xe, đạt doanh thu 13 triệu USD; năm 2025 Thaco xuất khẩu 4.200 xe các loại sang thị trường Philippines, Thái Lan, Malaysia, Oman, Trung Đông, Jordan, Campuchia...

Ra đời muộn hơn so với Tập đoàn Thành Công và Công ty Trường Hải, năm 2017 Công ty TNHH Sản xuất và Kinh doanh VinFast được thành lập và doanh nghiệp đã nhanh chóng tập trung vào sản xuất xe điện. Thương hiệu sản xuất xe điện đầu tiên của Việt Nam đã chiếm lĩnh thị trường nội địa với tốc độ tăng trưởng chóng mặt.

Không chỉ vậy, VinFast cũng đầu tư mở rộng và hướng tới mục tiêu xuất khẩu. Tháng 11/2022, VinFast đã tổ chức lễ xuất khẩu lô ô tô điện thông minh đầu tiên, gồm 999 chiếc VF 8 dành cho thị trường Mỹ. Đây là lô xe đầu tiên xuất khẩu ra thị trường quốc tế trong số 65.000 đơn đặt hàng xe điện VinFast VF 8 và VF 9 trên toàn cầu. Ngay sau thị trường Mỹ, VinFast tiếp tục xuất khẩu các lô xe tiếp theo tới thị trường Canada và châu Âu.

Tháng 7/2026, hai tàu RORO (loại chuyên dụng để chở ô tô) đã đưa hơn 5.000 xe ô tô điện VinFast tới các thị trường châu Âu và khu vực. Đây là chuyến tàu chuyên dụng thứ 37 và 38 của VinFast sau chưa đầy 4 năm xuất khẩu lô 999 xe đầu tiên ra thế giới. Đến nay, VinFast đã hiện diện tại hơn 10 thị trường quốc tế, trong đó có những thị trường trọng điểm như Mỹ, Canada, châu Âu, Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Trung Đông...

Khẳng định vai trò trong chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu

Từ một nước chủ yếu lắp ráp ô tô, hoàn toàn lệ thuộc vào sản phẩm nhập khẩu cũng như đầu tư sản xuất của các doanh nghiệp liên doanh, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh chóng vươn lên khẳng định mình trong lĩnh vực sản xuất ô tô.

Năm 2025 ghi nhận bước tăng tốc mạnh mẽ của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam khi cả hoạt động nhập khẩu lẫn xuất khẩu linh kiện, phụ tùng đều tăng trưởng hai chữ số. Trong khi doanh nghiệp trong nước chi gần 6 tỷ USD để nhập khẩu linh kiện phục vụ sản xuất, lắp ráp và sửa chữa, thì kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này lại vọt lên 17,5 tỷ USD, ( tăng 15% so với năm trước) cho thấy Việt Nam đang dần đảm nhiệm vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu.

Việt Nam đã dần trở thành trung tâm sản xuất linh kiện quan trọng cho các hãng xe toàn cầu. Hiện nhiều tập đoàn lớn đã đặt nhà máy sản xuất dây điện, ghế xe, lốp, bộ phận nhựa, cơ khí chính xác và điện tử ô tô tại Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ, châu Âu và các nước ASEAN.

Lợi thế về chi phí lao động cạnh tranh, vị trí địa lý gần các trung tâm sản xuất châu Á và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp giúp doanh nghiệp tại Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Với đà tăng trưởng xuất khẩu, năm 2025 có thể xem là dấu mốc cho thấy ngành công nghiệp linh kiện ô tô Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển mới, nơi vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng rõ nét và dư địa nâng cấp giá trị gia tăng vẫn còn rất lớn.

Năm 2026, hoạt động XK ô tô của các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục ghi nhận những dấu ấn mới như XK lô xe ô tô Hyundai Tucson sang Mexico và Australia của Tập đoàn Thành Công hay lô hàng XK hay 5.000 xe ô tô điện VinFast tới các thị trường châu Âu và khu vực. 

Tuy nhiên hoạt động XK ô tô của Việt Nam còn có những điểm đáng lưu tâm. Đó là hiện tỷ lệ nội địa hóa cho xe cá nhân hiện vẫn ở mức thấp (khoảng 10–20%), khiến giá trị gia tăng tạo ra trong nước chưa cao và phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu.

Mặt khác dù đã đặt chân được đến nhiều thị trường trên thế giới, nhưng số lượng xe nguyên chiếc xuất khẩu của Việt Nam chưa đủ lớn để tạo ra thặng dư thương mại lớn hay định vị Việt Nam thành một trung tâm xuất khẩu ô tô khu vực.

Dù còn nhiều khó khăn phía trước, hành trình vươn ra thế giới của ô tô "made in Vietnam" đã đạt được những thành công bước đầu. Những doanh nghiệp sản xuất ô tô như Thaco, Hyundai Thành Công và VinFast đã thổi một làn gió mới vào ngành công nghiệp ô tô nước nhà, góp phần đưa thương hiệu "Made in Vietnam" ra thế giới.

Hà Phương