Doanh nghiệp Nhà nước đóng vai trò "đầu tàu", dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa

Sáng ngày 18/7, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng”.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tinh thần cốt lõi của Hội nghị là: Chuyển mạnh từ nhận diện, tháo gỡ khó khăn sang hoàn thiện nền tảng kiến tạo phát triển; từ đối thoại sang hành động quyết liệt; từ cam kết sang kết quả thực chất, cụ thể, có địa chỉ, có thời hạn – tất cả hướng tới hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số một cách bền vững.

"Thể chế không còn là điểm nghẽn nhưng thể chế là nền tảng kiến tạo phát triển mạnh mẽ hơn thì vẫn phải tiếp tục hoàn thiện thời gian tới", Thủ tướng nói.

Thủ tướng đề nghị các ngành, các cấp, chính quyền địa phương hành động với tinh thần "khẩn trương – quyết liệt – hiệu quả – không né tránh – không đùn đẩy". Kết quả cuối cùng phải được doanh nghiệp cảm nhận rõ rệt qua giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tăng cường lòng tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh của đất nước, đóng góp trực tiếp, thiết thực vào tăng trưởng.

Để hiện thực hóa tinh thần trên, Thủ tướng đề nghị tập trung thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ.

Đối với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng chỉ rõ, thứ nhất, tiếp tục tập trung tháo gỡ, xây dựng hoàn thiện thể chế và cải cách thực chất, mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính, đây là nền tảng cho kiến tạo phát triển thời gian tới.

Các bộ khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, trình Quốc hội tại các kỳ họp trong năm 2026, đặc biệt là Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự; Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng chống rửa tiền và Luật các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Phát triển đô thị; Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; các luật về thuế (sửa đổi), Luật Điện lực, Luật Dầu khí, Luật Đấu thầu, Luật Đấu giá.

Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát toàn diện các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, đấu thầu, thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành; chủ động xử lý ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền; dứt khoát chấm dứt quy định chồng chéo, thủ tục hành chính bất hợp lý, các cách hiểu khác nhau và thái độ né tránh trách nhiệm. Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, các địa phương và VCCI phải phối hợp rất chặt chẽ trong quá trình thực hiện và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để rà soát, xử lý.

Thứ hai, khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư; bảo đảm dòng tiền cho sản xuất kinh doanh. Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan tập trung phát triển lành mạnh thị trường vốn và trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời khẩn trương hoàn thiện Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7/2026. Các địa phương được yêu cầu tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về đất đai, thủ tục đầu tư và xử lý các dự án chậm triển khai để tránh lãng phí nguồn lực quốc gia.

Đặc biệt, cơ quan quản lý phải đảm bảo hoàn thuế kịp thời, không để doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn và sớm giải quyết các kiến nghị cụ thể về phí sử dụng đất bổ sung, giấy phép lao động và visa. Song song đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, ưu tiên mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời trình phương án hiện đại hóa hệ thống ngân hàng và xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém ngay trong tháng 7 này.

Thứ ba, giảm chi phí cho doanh nghiệp, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Nhằm tạo điều kiện tối đa cho hoạt động sản xuất kinh doanh, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương rà soát, cắt giảm các loại phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và chi phí tuân thủ không cần thiết, đồng thời kiên quyết không để phát sinh gánh nặng pháp lý mới làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Song song với cải cách thể chế, Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao được giao nhiệm vụ đổi mới căn bản hoạt động xúc tiến thương mại, lấy đơn hàng và thị phần thực tế làm thước đo hiệu quả (KPI) để hỗ trợ doanh nghiệp vươn tầm quốc tế và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, trong tháng 7/2026, các đơn vị liên quan phải hoàn thiện đề xuất Chương trình "Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam" và triển khai hiệu quả chiến lược đưa hàng Việt vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030.

Thứ tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng lực lượng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh. Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hoàn thiện cơ chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo, trọng tâm là phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Chiến lược này nhấn mạnh việc xác định các doanh nghiệp dẫn dắt làm lực lượng nòng cốt để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuỗi giá trị số quốc gia.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành và địa phương cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu thực tế, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản trị và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp lớn mạnh. Đặc biệt, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thành đúng tiến độ Kế hoạch hành động 100 ngày nhằm xử lý triệt để các điểm nghẽn về chuyển đổi số, đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa viện, trường và doanh nghiệp để giải quyết các bài toán công nghệ chiến lược của đất nước.

Thứ năm, phát huy vai trò của từng khu vực doanh nghiệp và tăng cường liên kết thực chất. Chính phủ xác định chiến lược phát triển kinh tế dựa trên sự vận động đồng bộ của ba trụ cột doanh nghiệp nhằm tạo bước bứt phá trong giai đoạn mới. Trong đó, doanh nghiệp nhà nước được yêu cầu phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong các ngành then chốt và thực hiện tái cơ cấu mạnh mẽ các tập đoàn lớn như EVN, SCIC để làm chủ công nghệ.

Song song đó, khu vực tư nhân cần được tạo điều kiện bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực để trở thành động lực quan trọng, với trọng tâm là các doanh nghiệp công nghệ lớn hỗ trợ hệ sinh thái doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển theo tiêu chuẩn xanh, ESG. Đặc biệt, chiến lược thu hút FDI sẽ chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng, ưu tiên chuyển giao công nghệ và tăng tỷ lệ nội địa hóa thông qua cơ chế liên kết thực chất giữa ba khu vực doanh nghiệp, lấy giá trị gia tăng tạo ra trong nước làm thước đo hiệu quả phát triển.

Thứ sáu, nâng cao hiệu lực tổ chức thực hiện và kỷ luật hành chính. Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra và chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng, trước Chính phủ về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc chờ hướng dẫn đối với những vấn đề pháp luật đã quy định rõ.

Các cơ quan phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; phân cấp, phân quyền nhưng phải đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện, tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp và VCCI, Thủ tướng nêu rõ, Chính phủ coi cộng đồng doanh nghiệp là đối tác tin cậy, lực lượng xung kích trong sự nghiệp phát triển đất nước.

Thủ tướng yêu cầu các doanh nghiệp phát huy tinh thần tự lực, chủ động đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực quản trị để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Theo đó, các doanh nghiệp Nhà nước cần đóng vai trò "đầu tàu" trong các dự án trọng điểm và dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng; trong khi các tập đoàn tư nhân lớn phải tiên phong chuyển đổi số và trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Đồng thời, khu vực FDI được kêu gọi thực hiện nghiêm cam kết về nội địa hóa, chuyển giao công nghệ và mở rộng các trung tâm R&D tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu chung là ưu tiên sử dụng nguồn lực nội địa và nâng cao sức cạnh tranh trên trường quốc tế.

Thủ tướng tin tưởng rằng, với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, sự chủ động, tích cực, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta sẽ nỗ lực khơi thông hiệu quả mọi nguồn lực, biến khó khăn thành động lực, biến thách thức thành cơ hội, thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm 2026, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Minh Anh