Đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cấm trưng bày thuốc lá

Cấm toàn diện thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng

Theo dự thảo luật, bên cạnh việc giữ nguyên phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng cơ bản, điểm thay đổi quan trọng là bổ sung quy định nghiêm cấm hàng loạt hành vi liên quan đến thuốc lá thế hệ mới.

Cụ thể: Nghiêm cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá khác.

Nghiêm cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu các thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời và dung dịch dùng để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Dự thảo cũng bổ sung quy định nghiêm cấm trưng bày các sản phẩm thuốc lá. Lý do bổ sung các quy định cấm này nhằm xử lý tình trạng xuất hiện các sản phẩm mới chứa nicotine gây hại cho sức khỏe, tình trạng lách luật, cũng như nạn kinh doanh bộ phận, nguyên liệu rời để lắp ráp thuốc lá điện tử.

Luật hóa các khái niệm mới và làm rõ trách nhiệm quản lý

Để tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc tổ chức thực thi, dự thảo luật đã bổ sung và làm rõ nhiều khái niệm. Trong đó, bổ sung khái niệm về "thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế, thuốc lá khác, trưng bày thuốc lá và tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng" vào khoản 1 Điều 2 của luật. Quy định này nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 173 năm 2024 của Quốc hội về việc cấm các chất gây nghiện, gây hại sức khỏe.

Tại dự thảo cũng khẳng định rõ Bộ Y tế là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Dự thảo cũng sửa đổi nguyên tắc phòng, chống tác hại của thuốc lá theo hướng tăng cường bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương. Đồng thời, bổ sung quy định cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá có trách nhiệm kiểm tra đối với trường hợp nghi ngờ người mua thuốc lá dưới 18 tuổi.

Bãi bỏ điều kiện kinh doanh cai nghiện và cắt giảm thủ tục hành chính

Dự thảo luật cũng đề xuất cắt giảm và sửa đổi một số thủ tục nhằm đảm bảo tính đồng bộ với hệ thống pháp luật:

Thực hiện bãi bỏ điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực cai nghiện thuốc lá theo Nghị quyết số 66/2018 của Chính phủ và Luật Đầu tư sửa đổi năm 2026. 

Cập nhật quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn tại các cơ sở giáo dục cho phù hợp với Luật Giáo dục.

Quy định thủ tục liên quan đến hợp đồng chuyển nhượng/chuyển quyền sở hữu công nghiệp sản phẩm thuốc lá chỉ được thực hiện tại doanh nghiệp đã có giấy phép sản xuất sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Bộ Công Thương.

Theo lộ trình, Chính phủ dự kiến trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua dự án luật này tại Kỳ họp thứ Hai (tháng 10/2026) theo trình tự, thủ tục thông thường.

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi luật và thống nhất với phạm vi, tên gọi dự thảo. Tuy nhiên, Ủy ban Thường trực đề xuất cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện một số nội dung:

Chỉnh lý định nghĩa đảm bảo tính khoa học, rõ ràng, bao quát được các sản phẩm thuốc lá hiện có cũng như sản phẩm có thể phát sinh trong tương lai. Rà soát quy định cấm đảm bảo thể chế hóa chặt chẽ Nghị quyết 173 của Quốc hội, nghiên cứu thêm kinh nghiệm quốc tế và đánh giá tác động thực tiễn. Đánh giá kỹ việc bãi bỏ thủ tục hành chính để không làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá.

Tuấn Kiệt