Đại biểu Quốc hội lo lắng, bất an trước tội phạm công nghệ cao

Sáng ngày 26/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Các báo cáo công tác của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; công tác phòng, chống tội phạm...

Thảo luận tại hội trường, một số đại biểu Quốc hội cho rằng tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tội mới hết sức tinh vi như hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua mạng.

Đại biểu (ĐB) Trình Lam Sinh (đoàn An Giang) nêu vấn đề, tội phạm công nghệ cao là vấn đề hết sức nghiêm trọng, đe dọa sự an toàn và ổn định của an ninh mạng và của xã hội. Thậm chí, đối tượng còn tạo lập các trang mạng giả mạo của cơ quan công an, của các cơ quan tư pháp để hướng dẫn việc tiếp nhận thông tin tội phạm, hướng dẫn người dân cài đặt các ứng dụng dịch vụ công, qua đó sẽ thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Theo ông Sinh, loại tội phạm này còn tổ chức đánh bạc qua mạng; hoạt động tín dụng đen qua mạng; tấn công để chiếm đoạt các tài khoản mạng xã hội của những người có ảnh hưởng sau đó đổi tên, tán phát thông tin, hình ảnh, quảng cáo, trục lợi.

Dẫn ví dụ như kênh Youtube của Quang Linh Vlog đã bị chiếm đoạt, hay một công nghệ mới là sử dụng công nghệ Deepfake giả mạo khuôn mặt, giọng nói của người thân hoặc cơ quan chức năng để tấn công, lừa đảo người sử dụng..., đại biểu Sinh đề nghị cần có các giải pháp mạnh mẽ hơn để phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm trên không gian mạng.  

Đồng quan điểm, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Đắk Nông) nêu tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật của người chưa thành niên có chiều hướng gia tăng. Đây là điều rất đáng báo động, tạo ra sự lo lắng trong xã hội.

"Đã xảy ra nhiều vụ việc hết sức đau lòng, chỉ một mâu thuẫn nhỏ, chỉ cảm thấy không vừa ý, vừa mắt trong đời sống sinh hoạt, các em có thể giải quyết với nhau bằng hung khí và để lại những hậu quả nặng nề cho bản thân các em, gia đình và xã hội", đại biểu Mai nêu thực tế.

"Chưa bao giờ người làm cha làm mẹ phải lo lắng nhiều đến vậy", đại biểu Mai bày tỏ lo ngại và cho rằng, bên cạnh trách nhiệm của chính quyền, gia đình nhà trường, xã hội, đề nghị Chính phủ đánh giá sát hơn, toàn diện hơn về tình hình trong thời điểm hiện nay và có tính dự báo trong thời sắp tới, để có những giải pháp đồng bộ, toàn diện. Đồng thời có những biện pháp chế tài mạnh mẽ để kiểm sát tốt hơn việc sử dụng mạng xã hội để phạm tội và vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên.

Cùng lo ngại trước tình trạng lộ, lọt dữ liệu cá nhân trên không gian mạng, đại biểu Trần Thanh Hương (đoàn An Giang) dẫn báo cáo của Chính phủ, riêng năm 2024, lực lượng chức năng đã ngăn chặn truy cập trên 23.500 trang mạng, tài khoản mạng xã hội có hành vi vi phạm pháp luật.

Với trên 161 triệu thuê bao di động cả nước hiện nay thì nguy cơ dữ liệu cá nhân bị lộ, lọt, mua bán vẫn đang hàng ngày, hàng giờ diễn ra phổ biến trên không gian mạng, gây ra nhiều hậu quả khó lường.

Làm rõ các ý kiến của đại biểu, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, kinh tế - xã hội dù đã có sự phục hồi mạnh mẽ, song về cơ bản vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Số lượng doanh nghiệp giải thể hoặc hoạt động cầm chừng còn nhiều, dẫn tới tình trạng thiếu việc làm, thừa lao động, nhất là trong độ tuổi thanh niên. Đây là một trong những nguyên nhân phát sinh tội phạm, nhất là nhóm tội phạm trộm cắp, cướp giật, cưỡng đoạt, lừa đảo chiếm đoạt tài sản...

Ngoài ra, do mặt trái của nền kinh tế thị trường, nhất là do dòng văn hóa phẩm ngoại lai không được kiểm duyệt chặt chẽ trên các nền tảng mạng xã hội dẫn đến thực trạng tội phạm, nhất là tội phạm trẻ em, tội phạm chống người thi hành công vụ, các hành vi vi phạm pháp luật bắt chước người nổi tiếng lan truyền trên mạng tiếp tục có xu hướng tăng cao trong những năm gần đây.

Hiệu quả công tác phòng ngừa chung, nhất là phòng ngừa xã hội chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đề ra. Nhiều mâu thuẫn là cơ sở không được chính quyền, các tổ chức xã hội ở địa phương phát hiện, tháo gỡ kịp thời, nhất là các mâu thuẫn do liên quan đến tranh chấp đất đai dẫn tới xảy ra một số vụ sát hại lẫn nhau, nhất là người thân gây đau lòng và bức xúc trong dư luận.

Vẫn theo Bộ trưởng Công an, công tác tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật chưa thực sự phát huy được hiệu quả tối đa, hình thức và đối tượng có thời điểm còn chưa phù hợp. Điều này dẫn tới việc một số đối tượng vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết. Thậm chí, nhiều hành vi vi phạm pháp luật hành chính có khung xử lý còn thấp, chưa thể hiện được tính nghiêm minh, răn đe.

Một số bộ phận người dân có biểu hiện coi thường pháp luật, sẵn sàng chấp nhận bị xử lý nếu bị phát hiện, nhất là trong vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Bộ trưởng Công an cũng chia sẻ, trong công tác điều tra, xử lý tội phạm, áp lực của các cơ quan tư pháp nói chung, lực lượng công an nói riêng ngày càng cao. Bởi các đối tượng phạm tội triệt để lợi dụng không gian mạng, luôn thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động, hoạt động xuyên biên giới gây khó khăn cho công tác phát hiện, điều tra, xử lý.

Số tin báo tố giác tội phạm kiến nghị khởi tố, số vụ án khởi tố mới, số can phạm nhân hàng năm đều tăng cao, số vụ vi phạm hành chính hàng năm đều tăng và ở mức rất cao. Trong khi số lượng cán bộ điều tra, điều tra viên, cơ sở vật chất, chế độ, chính sách, điều kiện việc làm việc chưa tương xứng và đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra.

Bên cạnh đó, còn có một bộ phận năng lực, trình độ hạn chế, thậm chí có những vi phạm quy định trong xử lý dẫn tới một số sai phạm như báo cáo của Ủy ban Tư pháp đã chỉ ra.

Minh Anh (t/h)