Cục Thuế tháo gỡ vướng mắc hoàn thuế GTGT và xuất khẩu tại chỗ

Tại Hội nghị giải quyết khó khăn, vướng mắc trong công tác hoàn thuế giá trị gia tăng, đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp đã thẳng thắn phản ánh nhiều trường hợp hồ sơ hoàn thuế bị kéo dài.

Điển hình như phản ánh từ Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) về Công ty Cổ phần Thép Vina Kyoei với hồ sơ nộp từ tháng 1/2023 nhưng chưa được giải quyết dứt điểm do vướng khâu xác minh hóa đơn nhà cung cấp. 

Đại diện Thép Vina Kyoei kiến nghị đẩy nhanh việc xác minh hóa đơn của các nhà cung cấp, phối hợp với các cơ quan chức năng và doanh nghiệp khi cần bổ sung tài liệu, giải trình. Trường hợp một phần hóa đơn cần xác minh chuyên sâu, doanh nghiệp đề nghị được hoàn trước phần thuế đã đủ điều kiện để có thêm nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Trong khi đó, bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam kiến nghị xem xét linh hoạt chính sách gia hạn thuế đối với ngành nông sản xuất khẩu, trong đó có hồ tiêu và gia vị, ít nhất trong năm 2026; đồng thời nghiên cứu kéo dài chính sách nếu khó khăn tiếp tục diễn ra.

Theo bà Liên, một số doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu đang tồn thuế giá trị gia tăng đầu vào phát sinh trước thời điểm quy định mới có hiệu lực. Do hoạt động chủ yếu xuất khẩu, tỷ trọng bán trong nước thấp, doanh nghiệp khó xử lý số thuế đầu vào còn tồn do không có nhiều thuế đầu ra trong nước để khấu trừ.

Tương tự, đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam đề nghị có hướng dẫn thống nhất giữa cơ quan thuế, hải quan và các địa phương về chính sách thuế giá trị gia tăng đối với gỗ nhập khẩu, gỗ xẻ sấy và phụ phẩm; đồng thời hướng dẫn việc điều chỉnh hóa đơn và xử lý số thuế đã nộp trong các giai đoạn khác nhau.

Chỉ đạo vấn đề này, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn khẳng định dù số lượng hồ sơ hoàn thuế tồn đọng trên toàn quốc hiện không nhiều nhưng vẫn còn một số trường hợp kéo dài. Cơ quan thuế sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, xử lý và trả lời cụ thể cho từng doanh nghiệp.

Theo ông Sơn, cơ quan thuế khi tiếp nhận hồ sơ phải thông báo rõ ràng cho doanh nghiệp về số tiền được hoàn, số tiền chưa được hoàn, lý do cụ thể và thời gian xác minh dự kiến. Trường hợp không thể xử lý đúng thời hạn, cơ quan thuế bắt buộc phải thông tin rõ lý do để doanh nghiệp chủ động phối hợp.

Liên quan đến trường hợp của Thép Vina Kyoei, Cục Thuế đã giao Thuế TP.HCM khẩn trương phối hợp với các cơ quan chức năng xác minh tình trạng sử dụng hóa đơn và phải có báo cáo tiến độ trước ngày 30/9.

Lãnh đạo Cục Thuế nhấn mạnh nghiêm cấm cán bộ thuế gây khó khăn hoặc ép doanh nghiệp không làm, rút hồ sơ hoàn thuế. Ngành Thuế dự kiến thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh trực tiếp và cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin người tố cáo. Nếu cơ quan thuế xử lý quá hạn do nguyên nhân chủ quan, trách nhiệm sẽ được xem xét rõ ràng, bao gồm cả việc tính tiền chậm trả cho doanh nghiệp theo quy định.

Cũng tại Hội nghị, bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó Trưởng ban Quản lý phát triển nguồn thu - Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã giải đáp thêm một số vướng mắc liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Với xuất khẩu tại chỗ, việc hoàn thuế phải dựa trên tờ khai hải quan được mở đúng quy định. Trường hợp cơ quan hải quan xác định không đủ điều kiện mở tờ khai theo loại hình này, cơ quan thuế chưa có đủ hồ sơ để xử lý hoàn thuế. Nội dung này đang được xem xét trong quá trình sửa đổi Nghị định 08.

Đối với hàng hóa xuất khẩu vào kho ngoại quan, việc hoàn thuế được thực hiện theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng. Doanh nghiệp cần lưu ý các công đoạn thực hiện trong khu phi thuế quan phải đủ cơ sở xác định hàng hóa được tiêu dùng tại khu vực này.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hường, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ của Cục Thuế, cho biết tính đến ngày 21/9, cả nước đã ban hành 14.058 quyết định hoàn thuế GTGT, với tổng số tiền 142.599 tỷ đồng, bằng 144% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 82% dự toán cả năm.

Công tác hoàn thuế tiếp tục được đẩy mạnh trên nền tảng số, với 99% hồ sơ được nộp điện tử. Trong tổng số quyết định hoàn thuế, 73% thuộc diện "hoàn trước, kiểm tra sau", tương ứng 10.201 quyết định. Trong số này, 87% được giải quyết trong vòng 6 ngày làm việc.

Nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ, Cục Thuế đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quy trình hoàn thuế. Theo định hướng này, hệ thống sẽ cung cấp sớm thông tin để doanh nghiệp chủ động rà soát, hoàn thiện hồ sơ trước khi gửi; tiến tới tự động hóa một số khâu, hỗ trợ xử lý hoàn thuế nhanh hơn đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Ngành Thuế cũng nghiên cứu ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để phân loại các nhóm vướng mắc, xây dựng cơ sở dữ liệu tri thức và phát triển hệ thống chatbot hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu, nhận hướng dẫn thống nhất 24/7.

Tú Anh