Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số là ưu tiên hàng đầu của Việt Nam

Chiều ngày 26/11, tại TP.HCM, sự kiện tâm điểm, điểm nhấn đặc biệt trong chương trình Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2025 - phiên đối thoại chính sách cấp cao giữa Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính với lãnh đạo Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã diễn ra về chủ đề "Chuyển đổi kép từ chiến lược đến hành động - Định hình Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình".

Trong chương trình đối thoại dài hơn 60 phút, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trả lời nhiều câu hỏi về những vấn đề có ý nghĩa chiến lược từ điều phối viên Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành của WEF.

Trong đó, khi trả lời câu hỏi về vai trò của chuyển đổi kép (chuyển đổi số, chuyển đổi xanh) đối với Việt Nam, Thủ tướng nhấn mạnh đây là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu của Việt Nam trong quá trình phát triển nhanh, bền vững; số hóa và xanh hóa là hai mặt song song của một quá trình, có liên hệ mật thiết với nhau, thúc đẩy lẫn nhau.

Muốn chuyển đổi, trước hết phải nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của chuyển đổi kép; từ đó biến thành hành động, các giải pháp cụ thể, khả thi, hiệu quả, gồm 5 nhóm.

Theo đó, phải hoàn thiện thể chế, thể chế phải đi trước dẫn đường; Việt Nam đang nỗ lực biến thể chế từ điểm nghẽn thành lợi thế cạnh tranh quốc gia. Phát triển hạ tầng xanh, hạ tầng số, điển hình là hạ tầng năng lượng, hạ tầng điện, gồm nguồn điện xanh, tải điện xanh, phân phối điện xanh, sử dụng điện xanh, giá điện xanh; xây dựng cơ sở dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống. Đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu chuyển đổi; ứng dụng quản trị thông minh.

Đồng thời, phải có các cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực, phải đẩy mạnh hợp tác công tư, khai thác hiệu quả nguồn lực Nhà nước, vốn Nhà nước có vai trò dẫn dắt, kích hoạt và huy động mọi nguồn lực xã hội, nguồn lực ngoài nhà nước, nguồn lực của doanh nghiệp, của người dân; đồng thời huy động nguồn lực bên ngoài, lấy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, ngoại lực là quan trọng và đột phá. Trong đó, về ngoại lực, Thủ tướng nêu rõ gồm hợp tác thu hút nguồn vốn, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, quản trị…

Thủ tướng cho biết, Việt Nam đang quyết liệt triển khai 3 đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng, nhân lực. Theo đó, đột phá thể chế giúp tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, giảm chi phí tuân thủ; hạ tầng hiện đại để giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu; đào tạo nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu chuyển đổi.

Trả lời câu hỏi về vai trò của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Thủ tướng nhấn mạnh, trong quá trình phát triển, phải huy động tổng lực các nguồn lực trong xã hội, trong đó có các doanh nghiệp lớn, xuyên quốc gia, nhưng các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng không kém quan trọng, đặc biệt là khi các doanh nghiệp này chiếm tới 95-97% tổng số doanh nghiệp của Việt Nam, đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và an sinh xã hội.

Vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, trong đó có các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các doanh nghiệp này cần thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt và cần có chính sách đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng về quản trị cho họ. Ngoài khoảng 1 triệu doanh nghiệp, Việt Nam còn có khoảng 5 triệu hộ kinh doanh, cũng cần quan tâm để các hộ này phát triển thành doanh nghiệp.

Về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Thủ tướng cho biết Việt Nam có nhiều chương trình, phong trào, hoạt động, chính sách khuyến khích điều này trong học sinh, sinh viên, hỗ trợ các hoạt động khởi nghiệp. Người dân Việt Nam nói chung và học sinh, sinh viên nói riêng đều đam mê với cái mới và muốn đóng góp cho đất nước.

"Từ cái gốc là lòng yêu nước, chúng tôi khuyến khích, hỗ trợ, đào tạo để đưa khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trở thành phong trào, xu thế và mong WEF góp phần vào việc này, nhất là trong những ngành mới nổi như trí tuệ nhân tạo, lượng tử, chip bán dẫn… Nhà nước phải kiến tạo, thanh niên phải tiên phong trong khởi nghiệp", Thủ tướng phát biểu.

Về nội dung chuẩn bị cho lực lượng lao động trẻ trước công cụ AI, Thủ tướng cho biết sự chuyển động của đất nước đòi hỏi sự chuyển động của tất cả mọi người. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, chuẩn bị cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Việt Nam đã có nền tảng về chính sách, đường lối trên các lĩnh vực chiến lược, then chốt, quan trọng để chuẩn bị bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, nhân dân hạnh phúc, ấm no, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Và trong tất cả các chủ trương này, con người vẫn là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là nguồn lực và động lực phát triển, trong đó, có thế hệ trẻ.

Thủ tướng nêu rõ, phải giúp thế hệ trẻ nâng cao nhận thức về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; tạo cơ hội cho họ qua thể chế, khung khổ pháp lý để họ được cống hiến, thỏa sức sáng tạo, tiên phong trong chuyển đổi số; tạo nền tảng kiến thức, nâng cao trình độ cho thế hệ trẻ qua học tập, đào tạo; khuyến khích, hỗ trợ thế hệ trẻ trong khởi nghiệp như về thuế, phí, lệ phí, lãi suất tín dụng…; hỗ trợ trong đào tạo, tuyển dụng về lao động để thu hút những người có tài năng, năng lực; giúp kết nối với tuổi trẻ trên thế giới, chia sẻ kinh nghiệm về các thành công và thất bại…

"Tóm lại, phải vừa nâng cao nhận thức cho người trẻ, vừa làm cho họ tự tin, trang bị kiến thức, vừa hỗ trợ nguồn lực, vừa tạo không gian để họ sáng tạo, cống hiến hết mình, với tinh thần chấp nhận rủi ro, bảo vệ họ khi gặp rủi ro, để nếu gặp rủi ro cũng không gặp quá nhiều ảnh hưởng; tinh thần là lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", Thủ tướng phát biểu.

Minh Anh