Chính thức phát động Diễn đàn Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam lần thứ nhất

Biến đổi khí hậu không còn là một nguy cơ xa xôi, mà đã trở thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế. Tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng, rủi ro thiên tai ngày càng phức tạp, trong khi những biến động địa chính trị toàn cầu tiếp tục làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy cao chi phí sản xuất và đặt ra thách thức lớn đối với an ninh năng lượng. Trong bối cảnh đó, mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn mang tính định hướng, mà đã trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Đối với Việt Nam, bài toán đặt ra mang tính “kép” và đầy thách thức: vừa duy trì tốc độ tăng trưởng cao để đáp ứng nhu cầu phát triển, vừa chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và thực thi nghiêm túc các cam kết quốc tế về giảm phát thải. Cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 của Chính phủ không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới toàn diện mô hình phát triển theo hướng bền vững, bao trùm và có khả năng chống chịu cao.

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Quang Vinh – Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) nhấn mạnh: chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng không chỉ là yêu cầu cấp thiết về môi trường, mà còn là cơ hội chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới. Hành trình hướng tới Net Zero là tất yếu, song đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội, trong đó cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm.

Nhận định này cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cách tiếp cận: từ tư duy “ứng phó” sang chủ động nắm bắt cơ hội trong tiến trình chuyển đổi xanh. Thời gian qua, hệ thống chính sách về tăng trưởng xanh và chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đã từng bước được hoàn thiện; các sáng kiến hợp tác quốc tế như chương trình chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) cũng mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính và công nghệ.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn không ít “điểm nghẽn”: nguồn lực đầu tư còn hạn chế, công nghệ lõi chưa đáp ứng yêu cầu, hệ thống đo đếm phát thải thiếu đồng bộ, năng lực thực thi ở cấp địa phương chưa đồng đều. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp vẫn chưa được “kích hoạt” đầy đủ để trở thành lực lượng dẫn dắt quá trình chuyển đổi – một khoảng trống cần sớm được lấp đầy thông qua các cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa thể chế và thị trường.

Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, từ xung đột địa chính trị đến biến động giá năng lượng, yêu cầu xây dựng một hệ thống năng lượng bền vững, linh hoạt và có khả năng chống chịu ngày càng trở nên cấp thiết.

Diễn đàn “Năng lượng và môi trường thế giới – Việt Nam” 2026, với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, dự kiến diễn ra trong hai ngày 11–12/6/2026, hướng tới kỷ niệm Ngày Môi trường Thế giới (5/6). Sự kiện do VCCI phối hợp với Hội đồng Năng lượng Thế giới tại Việt Nam tổ chức, dự kiến quy tụ lãnh đạo Chính phủ, đại diện Hội đồng Năng lượng Thế giới, các bộ, ngành, chuyên gia trong và ngoài nước cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Điểm nhấn của chương trình là chuỗi hoạt động đa dạng và chuyên sâu, bao gồm các phiên thảo luận về năng lượng và môi trường, chương trình bình xét – vinh danh các sáng kiến “Năng lượng và môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”, cùng triển lãm “Con đường xanh – Net Zero Việt Nam”. Không gian triển lãm được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính xanh, nhà tài trợ và hệ sinh thái chuyên gia, qua đó thúc đẩy các dự án chuyển đổi xanh từ ý tưởng đến triển khai thực tế.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy – Chủ tịch Hội đồng Năng lượng Thế giới tại Việt Nam (WEC-VN) cho biết, thông qua diễn đàn, WEC-VN kỳ vọng góp phần đưa các chuẩn mực và công cụ quốc tế vào thực tiễn Việt Nam; hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng hiệu quả, phù hợp và bền vững. Đồng thời, diễn đàn cũng hướng tới việc hình thành cơ chế kết nối liên tục giữa các đơn vị đạt giải với hệ sinh thái chuyên gia, nhà tài trợ, quỹ khí hậu, tổ chức quốc tế và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật – tài chính xanh.

Theo Ban tổ chức, chương trình hiện nhận được sự hưởng ứng tích cực từ nhiều địa phương, với việc xác nhận tham gia và đề cử các doanh nghiệp, cá nhân tiêu biểu trong thực hiện chuyển đổi xanh để tham gia triển lãm và chương trình vinh danh “Năng lượng và Môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”.

Song song với đó, trong năm 2026, VCCI sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động thúc đẩy đối thoại và chuyển đổi doanh nghiệp, tiêu biểu như Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) lần thứ 13 và Chương trình Đánh giá, Công bố Doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam (CSI) lần thứ 11, qua đó góp phần lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa tinh thần phát triển bền vững trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Diệu Huyền