Chính phủ ban hành cơ chế giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi thế FTA

Nghị định số 240/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 250/2025/QH15 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế. Trọng tâm của Nghị định là việc xây dựng và vận hành Hệ sinh thái tận dụng các FTA – một cơ chế phối hợp kết nối các chủ thể liên quan để khai thác hiệu quả các hiệp định mà Việt Nam đã ký kết.

Theo Điều 8 của Nghị định, có 7 nguồn lực hỗ trợ chính dành cho các thành viên trong hệ sinh thái này, bao gồm: Hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính; cơ chế hỗ trợ cải tiến, nâng cao năng lực; cơ chế hỗ trợ nguồn nhân lực; cơ chế hỗ trợ nâng cao năng lực liên kết sản xuất và kinh doanh; cơ chế hỗ trợ kết nối và mở rộng thị trường; hỗ trợ thực hiện thủ tục sản xuất thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận chất lượng; cơ chế hỗ trợ lãi suất.

Nhằm giúp doanh nghiệp thích ứng với các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường FTA, Nhà nước sẽ hỗ trợ tối đa 50% giá trị hợp đồng cho nhiều hoạt động tư vấn và giải pháp công nghệ. Cụ thể, hỗ trợ tối đa 200 triệu đồng/năm đối với doanh nghiệp và 100 triệu đồng/năm đối với hợp tác xã, hộ kinh doanh cho các hợp đồng tư vấn cải tiến quy trình quản trị, sản xuất, công nghệ và chuyển đổi mô hình kinh doanh.

Mức hỗ trợ tương tự (tối đa 200 triệu đồng/năm cho doanh nghiệp) được áp dụng cho việc thuê, mua giải pháp hoặc tư vấn xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững của thị trường FTA.

Các chủ thể được hỗ trợ tối đa 50% giá trị hợp đồng tư vấn xác lập quyền sở hữu trí tuệ hoặc chuyển giao công nghệ, nhưng không quá 100 triệu đồng/năm/chủ thể.

Nghị định 240 đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao chất lượng nhân sự thông qua việc hỗ trợ 100% chi phí tham gia các khóa đào tạo trong và ngoài nước. Theo đó, hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng/năm/chủ thể cho các khóa học về quản trị, quy trình công nghệ và chuyển đổi mô hình kinh doanh. Hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng/năm cho các nội dung về tuân thủ quy tắc xuất xứ và xây dựng chuỗi giá trị. Đối với các khóa học về khoa học công nghệ chuyên sâu, tiêu chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn phát triển bền vững của thị trường FTA, mức hỗ trợ lên đến 70 triệu đồng/năm/chủ thể.

Để hỗ trợ các phương án sản xuất kinh doanh dài hạn, doanh nghiệp tham gia hệ sinh thái FTA sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ lãi suất khi vay vốn trung và dài hạn tại các tổ chức tín dụng. Về mức hỗ trợ, ngân sách nhà nước sẽ cấp bù lãi suất trực tiếp là 2%/năm. Hạn mức không vượt quá 1 tỷ đồng/năm cho mỗi doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh.

Về nguyên tắc áp dụng, hỗ trợ theo phương thức sau đầu tư; mỗi chủ thể chỉ được hỗ trợ cho 1 dự án trong cùng một giai đoạn và chưa hưởng các ưu đãi lãi suất khác từ Nhà nước. Doanh nghiệp có trách nhiệm đảm bảo tính chính xác của thông tin dự án và phải hoàn trả số tiền hỗ trợ nếu vi phạm các quy định về vay vốn.

Nghị định số 240/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 26/6/2026 được kỳ vọng là "cú hích" để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam bứt phá, tận dụng tối đa các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Tuấn Kiệt