Cà Mau: Báo động sạt lở bờ biển Đông, mỗi năm mất hàng trăm héc-ta đất và rừng phòng hộ

Tình trạng sạt lở bờ biển Đông đang diễn biến ngày càng nghiêm trọng khi nhiều đoạn bờ biển bị xâm thực từ 30-80m mỗi năm, cá biệt có nơi trên 100m. Toàn tuyến hiện có khoảng 56km bờ biển thuộc diện nguy hiểm và đặc biệt nguy hiểm, khiến Cà Mau mất từ 250-300ha đất cùng diện tích lớn rừng phòng hộ mỗi năm, đe dọa trực tiếp đến đời sống người dân và hệ thống hạ tầng ven biển.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là tác động tổng hợp của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và diễn biến ngày càng cực đoan của sóng biển. Hệ quả là đai rừng phòng hộ ven biển liên tục bị thu hẹp, làm suy giảm khả năng chắn sóng tự nhiên và gia tăng tốc độ xâm thực vào đất liền.

Nhiều khu vực dọc tuyến biển Đông như Bồ Đề – Hố Gùi, Kiến Vàng – Ông Tà, Hố Gùi – Tân Tiến và Ấp Hạp – Giá Cao hiện được xác định là những điểm nóng sạt lở. Ngành chức năng cảnh báo nếu không có giải pháp ứng phó kịp thời, nguy cơ ảnh hưởng đến khu dân cư, trường học, hệ thống điện, vùng nuôi tôm công nghệ cao và các công trình hạ tầng trọng yếu là rất lớn.

Tại cửa biển Ấp Hạp, xã Tân Thuận, thực trạng sạt lở thể hiện rõ qua sự tương phản giữa những khu vực đã được đầu tư kè chắn sóng và những đoạn bờ chưa được bảo vệ. Những nơi có kè, đai rừng phòng hộ vẫn cơ bản được giữ vững. Trong khi đó, nhiều đoạn bờ không có công trình bảo vệ đang bị sóng biển khoét sâu, hình thành các hàm ếch lớn, làm cây rừng bật gốc và cuốn trôi đất ra biển.

Là người nhiều năm sinh sống bằng nghề biển, anh Nguyễn Hoàng Trưởng, ngụ xã Tân Thuận cho biết, điều khiến người dân lo ngại nhất không phải là nước biển dâng mà là tình trạng sạt lở ngày càng gia tăng.

“Đất bị biển lấy đi từng ngày. Nếu không có kè chắn sóng, nhà cửa và đất sản xuất có thể bị cuốn mất bất cứ lúc nào. Người dân chỉ mong nhà nước sớm đầu tư các công trình bảo vệ để giữ đất và ổn định cuộc sống”, anh Trưởng nói.

Theo ông Tạ Hoàng Nam, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Tân Thuận, địa phương có ba cửa sông thông ra biển gồm Gành Hào, Ấp Hạp và Giá Cao. Hiện chỉ khu vực cửa sông Gành Hào được đầu tư hệ thống kè kiên cố, góp phần hạn chế sạt lở. Trong khi đó, hai cửa biển Ấp Hạp và Giá Cao với chiều dài khoảng 6km vẫn chưa được bảo vệ bằng các công trình chắn sóng.

Ông Nam cho biết, mỗi năm sạt lở tại địa phương ăn sâu vào đất liền khoảng 30-40m, ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích rừng phòng hộ và hoạt động sản xuất của người dân. Tình trạng này thường diễn ra nghiêm trọng nhất trong khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau, khi xuất hiện gió mùa Đông Bắc kết hợp với sóng lớn.

Trước nguy cơ sạt lở tiếp tục gia tăng trong mùa mưa bão năm nay, Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau đã xác định hai vị trí xung yếu cần tập trung ứng phó gồm đoạn đê biển Tây dài khoảng 120m tại xã Đá Bạc và đoạn đê biển Đông dài khoảng 200m tại khu vực Gành Hào.

Ông Phạm Thành Hải, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau cho hay, đơn vị đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng các phương án hộ đê nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, đồng thời duy trì hệ thống rừng phòng hộ và các công trình hạ tầng thiết yếu.

Tuy nhiên, trong bối cảnh biển tiếp tục lấn sâu vào đất liền và diện tích rừng phòng hộ ngày càng suy giảm, người dân ven biển cho rằng giải pháp lâu dài và hiệu quả nhất vẫn là đầu tư đồng bộ các công trình kè chắn sóng tại những khu vực chưa được bảo vệ. Đây không chỉ là giải pháp giữ đất, giữ rừng mà còn là điều kiện quan trọng để bảo vệ sinh kế và sự phát triển bền vững của các cộng đồng dân cư ven biển Cà Mau.

Trần Nguyễn