Chủ động giám sát mối nguy ô nhiễm thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc

Ngày 12/10, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) thông  tin đã có văn bản đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố; Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng Kế hoạch giám sát mối nguy ô nhiễm thực phẩm cho năm 2027.

Tại văn bản do Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Bùi Đức Lập ký ban hành nêu rõ, nhằm tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, kiểm soát các mối nguy ô nhiễm thực phẩm trên thị trường và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố; Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh chỉ đạo các đơn vị chủ động triển khai hoạt động giám sát mối nguy ô nhiễm thực phẩm phù hợp với tình hình thực tế và khả năng bố trí nguồn lực, kinh phí tại địa phương.

Theo đó, đối với hoạt động này, Cục An toàn thực phẩm đề nghị các đơn vị căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, nguồn lực và kinh phí được giao, chủ động xây dựng kế hoạch giám sát mối nguy ô nhiễm thực phẩm, tập trung vào các nhóm sản phẩm thuộc lĩnh vực quản lý của ngành Y tế.

Điểm đáng chú ý là việc giám sát không thực hiện dàn trải mà phải dựa trên kết quả kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm và tình hình ngộ độc thực phẩm tại địa phương trong những năm trước. Trên cơ sở đó, cơ quan chuyên môn xác định các sản phẩm, nhóm sản phẩm và mối nguy cần được ưu tiên theo dõi, đặc biệt là những nguy cơ có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Cách tiếp cận này nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực giám sát, hướng hoạt động kiểm tra vào những vấn đề có nguy cơ lớn, đồng thời tạo điều kiện phát hiện sớm thực phẩm không bảo đảm an toàn trước khi gây ra hậu quả trên diện rộng.

Các địa phương đồng thời căn cứ kết quả giám sát, kiểm tra an toàn thực phẩm và tình hình ngộ độc thực phẩm trên địa bàn các năm trước để xác định, ưu tiên giám sát đối với các sản phẩm, nhóm sản phẩm và mối nguy có nguy cơ ô nhiễm cao; chú trọng các mối nguy có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

 Đối với các sản phẩm phát hiện các mối nguy ô nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, đề nghị các đơn vị khẩn trương xử lý theo quy định của pháp luật và gửi kết quả xét nghiệm đến cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương có cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm không đạt để xử lý theo quy định; báo cáo ngay kết quả xử lý về Cục An toàn thực phẩm.

Cục An toàn thực phẩm cũng nêu rõ, trên cơ sở kết quả giám sát, kiểm tra, xử lý vi phạm và tình hình ngộ độc thực phẩm năm 2026, đề nghị các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch giám sát mối nguy ô nhiễm thực phẩm năm 2027; trong đó xác định rõ nhóm sản phẩm, mối nguy, địa bàn, đối tượng và thời gian giám sát phù hợp với tình hình thực tế, ưu tiên các sản phẩm và mối nguy có nguy cơ cao.

Cục An toàn thực phẩm hướng dẫn, do hiện nay, chưa có quy định cụ thể về việc lấy mẫu giám sát, đề nghị các đơn vị tham khảo Thông tư 01/2024/TT-BKHCN ngày 18/1/2024 của Bộ Khoa học và Công nghệ Quy định kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường.

Đề nghị các đơn vị tổng hợp, báo cáo kết quả triển khai hoạt động giám sát mối nguy ô nhiễm thực phẩm năm 2026 về Cục An toàn thực phẩm trước ngày 20/12/2026, đồng thời chủ động chuẩn bị kế hoạch giám sát năm 2027 để triển khai hiệu quả.

Bích Diệp