Bộ Xây dựng thông tin về tiến độ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh, Việt Nam luôn mong muốn huy động nguồn lực xã hội tham gia đầu tư, nhưng không thể “đẩy toàn bộ rủi ro” cho khu vực tư nhân nếu dự án không khả thi về mặt tài chính và mô hình đầu tư. Theo ông, việc giao doanh nghiệp tham gia dự án lớn như đường sắt cao tốc cần cân nhắc kỹ lưỡng, tuân theo thông lệ quốc tế và đảm bảo các điều kiện về hiệu quả, rủi ro và chia sẻ lợi ích.

Bộ Xây dựng cũng khẳng định ở giai đoạn báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, chưa thể xác định đầy đủ thông tin về hiệu quả tài chính và mô hình đầu tư, một trong những lý do khiến nhà đầu tư như Tập đoàn Vingroup quyết định xin rút khỏi dự án.

Hiện Bộ Xây dựng đã hoàn tất việc lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) cho dự án, và đang thuê những tư vấn quốc tế hàng đầu để đánh giá từ hướng tuyến, kỹ thuật đến hệ thống công nghệ điều khiển, tín hiệu hiện đại. Các phân tích này là cơ sở để đánh giá hiệu quả dự án, tổng mức đầu tư và lựa chọn phương thức đầu tư phù hợp trong thời gian tới. 

Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án Thăng Long thay cho Ban Quản lý dự án Đường sắt làm chủ đầu tư lập FS, tiếp nhận toàn bộ dữ liệu nghiên cứu trước đó và đảm bảo không gián đoạn tiến trình triển khai. 

Nếu dự án áp dụng hình thức đối tác công - tư (PPP) hoặc đầu tư kinh doanh tư nhân, Bộ sẽ công khai thông tin để doanh nghiệp quan tâm đăng ký theo quy định pháp luật. 

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là một trong những công trình hạ tầng chiến lược quan trọng của Việt Nam, với:

Chiều dài: khoảng 1.541 km từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) đến ga Thủ Thiêm (TP.HCM). 

Tổng vốn sơ bộ: khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (khoảng 67–70 tỷ USD). 

Tốc độ thiết kế: trên 300 – 350 km/h. 

Địa bàn đi qua: 15–20 tỉnh, thành phố trên trục Bắc – Nam. 

Theo mục tiêu đề ra, dự án dự kiến khởi công trong năm 2026 và cơ bản hoàn thành vào năm 2035 sau khi hoàn thiện toàn bộ thủ tục đầu tư và lựa chọn phương án vốn phù hợp. 

Trước đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 172/2024/QH15 về hướng đầu tư dự án này, xác định đây là công trình trọng điểm về giao thông, kết nối Bắc – Nam, tạo đột phá cho phát triển kinh tế – xã hội quốc gia. 

Đồng thời, lãnh đạo Chính phủ đã yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ ngành liên quan hoàn thiện đánh giá tác động các mô hình đầu tư, đề xuất cơ chế chính sách hỗ trợ phù hợp trong tháng 1/2026. 

Mặt khác, Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời 13 doanh nghiệp đã bày tỏ quan tâm tới dự án, cho biết sẽ tiếp tục phối hợp, cung cấp thông tin và chào đón đề xuất chính thức sau khi hình thức đầu tư được quyết định. 

Theo các chuyên gia, dự án có quy mô đầu tư lớn chưa từng có ở Việt Nam, với tổng mức hơn 1,7 triệu tỷ đồng và đòi hỏi công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý và nguồn vốn mạnh. Nếu thành công, tuyến đường sắt tốc độ cao sẽ không chỉ nâng cao năng lực vận tải quốc gia, mà còn tạo ra động lực phát triển kinh tế – xã hội, kết nối các trung tâm đô thị lớn và thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Hoàng Anh