Bộ Xây dựng đề xuất siết chặt bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm

Không thể biến ưu đãi an sinh thành lợi nhuận riêng

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh nhà ở xã hội là chính sách an sinh mang tính nhân văn của Đảng và Nhà nước nhằm hỗ trợ chỗ ở cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Công trình nhà ở thông thường có tuổi thọ sử dụng khoảng 100 năm trong điều kiện bình thường. Vì vậy, việc đối tượng mua nhà sau 5 năm muốn bán lại theo giá thị trường là điều không hợp lý và không được phép.

Khi người mua không còn nhu cầu sử dụng và muốn chuyển nhượng, bắt buộc phải tuân thủ các điều kiện ràng buộc chặt chẽ nhằm tránh tình trạng lợi dụng chính sách để trục lợi. Trước sự quan tâm của dư luận, cơ quan soạn thảo đã lấy ý kiến từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng như các tỉnh, thành phố trước khi đưa quy định này vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).

Trước đó, tại phiên thảo luận, một số đại biểu Quốc hội cũng đề xuất chỉ cho phép người mua bán lại nhà ở xã hội cho chủ đầu tư để tiếp tục bố trí cho các đối tượng đủ điều kiện, đồng thời kiểm soát mức giá chuyển nhượng không vượt quá giá mua ban đầu.

Lý giải chênh lệch giá nhà ở xã hội dao động từ 15 – 29 triệu đồng/m²

Trả lời thắc mắc về sự chênh lệch giá bán nhà ở xã hội giữa các địa phương và dự án, Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định tất cả dự án nhà ở xã hội đều phải do Sở Xây dựng thẩm định giá trước khi mở bán.

Dù chủ đầu tư phát triển nhà ở xã hội nhận được nhiều ưu đãi như miễn giảm thuế, hỗ trợ tiền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng và vay vốn tín dụng, giá thành bán ra vẫn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí đầu tư thực tế. Các khoản chi phí này bao gồm chi phí xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, lãi vay ngân hàng và tiện ích tích hợp.

Bộ trưởng nêu ví dụ thực tế: dự án xây dựng 2 đến 3 tầng hầm để xe sẽ có chi phí cao hơn hẳn so với công trình chỉ có 1 tầng hầm hoặc không có tầng hầm. Bên cạnh đó, giá vật liệu xây dựng có sự chênh lệch giữa các vùng miền. Do đó, giá nhà ở xã hội thời gian qua dao động trong khoảng 15 đến 29 triệu đồng/m² tùy theo đặc điểm từng dự án và địa bàn.

Quản lý nhà ở cho thuê, quỹ phát triển nhà ở và xử lý vi phạm dự án

Đối với loại hình nhà ở cho thuê, giá thuê không được vượt quá khung giá do UBND cấp tỉnh ban hành và phải trải qua quá trình thẩm định của cơ quan chức năng hằng năm. Quy định này áp dụng đồng bộ cho cả dự án do Nhà nước đầu tư lẫn doanh nghiệp tư nhân tham gia.

Dẫn chứng sự khác biệt tại Hà Nội, Bộ trưởng cho biết trong cùng một khu vực, căn hộ thương mại có giá thuê lên tới khoảng 18 triệu đồng/tháng, trong khi căn hộ cho thuê dành cho đối tượng hưởng chính sách chỉ khoảng 6 triệu đồng/tháng. Đồng thời, việc phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê phải được đưa vào quy hoạch phát triển của từng địa phương dựa trên nhu cầu thực tế.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng thừa nhận công tác kiểm tra, kiểm soát một số dự án nhà ở những năm trước chưa thực sự chặt chẽ, dẫn đến sai phạm như các dự án của ông Lê Thanh Thản (Tập đoàn Mường Thanh) xây vượt tầng, khiến căn hộ không được cấp sổ đỏ và không bàn giao được. Hiện nay, TP Hà Nội đã đưa ra 3 phương án xử lý dựa trên các nghị quyết của Quốc hội, hướng dẫn từ Chính phủ và Bộ Xây dựng nhằm bảo đảm đúng quy định pháp luật.

Về Quỹ phát triển nhà ở, Bộ trưởng thông tin quỹ được hình thành từ ba nguồn chính: ngân sách nhà nước; nguồn thu từ sắp xếp và bán đấu giá tài sản công; khoản đóng góp tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội tại các dự án nhà ở thương mại. 

Hoạt động của quỹ phải tuân thủ Luật Ngân sách nhà nước và các quy định liên quan. Chủ tịch UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức kiểm toán quỹ hằng năm.

Tuấn Minh