Bộ Tài chính bác kiến nghị giảm thuế xuất khẩu phân bón về 0%

Tại góp ý dự thảo Nghị định về biểu thuế xuất, nhập khẩu ưu đãi, Hiệp hội phân bón Việt Nam kiến nghị áp thuế xuất khẩu 0% với phân bón ure và supe lân, thay vì mức 5% hiện hành. Nguyên nhân, theo hiệp hội này, năng lực sản xuất trong nước đang dư thừa so với nhu cầu.

Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam cần 1,7-2 triệu tấn, thấp hơn 23-35% mức sản xuất của 4 nhà máy Đạm Phú Mỹ, Cà Mau, Hà Bắc và Ninh Bình. Tức là, sản xuất trong nước đang dư thừa, buộc doanh nghiệp phải xuất khẩu để duy trì công suất.

Tuy nhiên, Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng mức thuế xuất khẩu 5% hiện tại làm giảm cơ hội, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Thuế cao cũng hạ năng lực cạnh tranh của sản phẩm ure Việt Nam so với các nước trong khu vực, thế giới. Chẳng hạn, mặt hàng này đang chịu cạnh tranh bởi sản phẩm từ Indonesia, Malaysia, Brunei - nơi không chịu thuế 5% như Việt Nam.

Còn nhu cầu sản phẩm supe lân sản xuất trong nước được sử dụng trực tiếp và để sản xuất NPK lần lượt là 500.000 tấn và 600.000 tấn một năm. Mặt hàng này cũng dư thừa hàng triệu tấn mỗi năm, khi sản xuất của 4 nhà máy đạt khoảng 1,5-1,6 triệu tấn.

Theo Hiệp hội Phân bón, việc xuất khẩu phân supe lân cần được khuyến khích để tăng giá trị sản phẩm, tạo việc làm cho lao động, thu ngoại tệ, nộp thuế. Ngoài ra, Hiệp hội này và Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp cùng đề nghị áp thuế xuất khẩu 0% với mặt hàng kali sulphate (K2SO4, tên thương mại SOP), để khuyến khích doanh nghiệp trong nước đầu tư sản xuất mặt hàng mới này.

Liên quan đến đề xuất của Hiệp hội Phân bón và các Bộ ngành, Bộ Tài chính cho hay, việc giữ mức thuế xuất khẩu cao hơn 0% đối với mặt hàng phân bón sẽ góp phần giữ lại nguồn phân bón sử dụng trong nước, ổn định thị trường phân bón trong bối cảnh giá phân bón đang có xu hướng tăng cao.

Bộ Tài chính cho rằng, trước khi Nghị định số 26/2023/NĐ-CP có hiệu lực, các mặt hàng phân bón được điều chỉnh phần lớn chịu mức thuế suất thuế xuất khẩu là 5% khi tính toán và áp thuế dựa theo tỷ lệ 51% (ví dụ như phân urea, phân lân); riêng đối với phân DAP trước đây chịu thuế xuất khẩu là 0% (do tỷ lệ tài nguyên khoáng sản cộng chi phí năng lượng nhỏ hơn 51%), sản xuất trong nước chỉ đáp ứng 60%, phần còn lại phải nhập khẩu từ bên ngoài nên việc áp dụng thuế xuất khẩu 5% tại Nghị định 26/2023/NĐ-CP cũng là phù hợp để góp phần giữ lại nguồn phân bón sử dụng trong nước, ổn định thị trường phân bón.

Vẫn theo Bộ Tài chính, việc quy định mức thuế suất cụ thể theo từng mã hàng thay cho quy định thuế suất dựa theo tỷ lệ tài nguyên, khoáng sản cộng chi phí năng lượng như hiện nay cũng góp phần làm giảm thủ tục hành chính cho cả cơ quan hải quan và doanh nghiệp, giảm chi phí tài chính do việc phải thực hiện xác định tỷ lệ này trong giá thành sản phẩm, đảm bảo nguyên tắc ban hành biểu thuế được nêu tại khoản 4 Điều 10 Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. 

Tú Anh (t/h)