Bộ Chính trị: Công tác tư tưởng phải chủ động, sắc bén, thuyết phục, hiệu quả

Nghị quyết số 25-NQ/TW xác định công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, có vai trò đi trước mở đường, đồng hành trong tổ chức thực hiện và tổng kết thực tiễn, góp phần củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng và đồng thuận trong xã hội.

Theo Bộ Chính trị, qua 40 năm đổi mới, công tác tư tưởng đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng, hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới; giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo động lực tinh thần cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Tuy nhiên, Nghị quyết cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục. Một số cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, trách nhiệm đối với công tác tư tưởng; còn biểu hiện giao khoán cho cơ quan chuyên trách. Phương thức triển khai chậm đổi mới, năng lực dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin và tạo đồng thuận còn hạn chế.

Công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng có lúc chưa đủ sắc bén; lực lượng và công cụ kỹ thuật chưa đồng bộ. Trong khi đó, công tác tư tưởng ở cơ sở chưa theo kịp yêu cầu sau sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Từ thực tiễn đó, Bộ Chính trị xác định công tác tư tưởng trong bối cảnh mới phải quán triệt phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là chuyển từ tư duy “quản lý thông tin” sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo đồng thuận xã hội. Công tác tư tưởng phải được thực hiện trong toàn bộ quá trình xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách; tăng cường công khai, minh bạch, đối thoại, giải thích và tiếp thu phản biện xã hội.

Nghị quyết nhấn mạnh công tác tư tưởng là nhiệm vụ của toàn Đảng và cả hệ thống chính trị. Cấp ủy, đặc biệt là người đứng đầu, phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm, không “khoán trắng” cho cơ quan chuyên trách.

Bộ Chính trị đồng thời yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm gốc, lấy “chống” là nhiệm vụ thường xuyên và lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo. Trong đó, chú trọng bồi đắp niềm tin, bản lĩnh, văn hóa Đảng, môi trường thông tin lành mạnh, lòng yêu nước, tinh thần đại đoàn kết và khát vọng phát triển đất nước.

Công tác tư tưởng cũng phải được triển khai đồng bộ trên cả không gian thực và không gian số; chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay từ cơ sở.

Nghị quyết xác định con người là trung tâm, đội ngũ cán bộ giữ vai trò then chốt và niềm tin của Nhân dân là thước đo cao nhất. Đồng thời, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội; gắn công tác tư tưởng với phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Đáng chú ý, Bộ Chính trị yêu cầu lấy dữ liệu, dự báo và cảnh báo sớm làm năng lực nền tảng. Công tác nắm bắt, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng, dư luận xã hội cần kết hợp giữa điều tra xã hội học, nắm tình hình trực tiếp tại cơ sở với phân tích dữ liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn.

Theo mục tiêu đến năm 2030, Nghị quyết đặt ra yêu cầu 100% cấp ủy, tổ chức đảng đưa công tác tư tưởng vào chương trình công tác và nội dung kiểm điểm hằng năm; 100% cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng và kết nối hệ thống thông tin nguồn.

Nghị quyết cũng đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới từ 15.000 - 20.000 người có uy tín, người có ảnh hưởng tích cực tham gia công tác tư tưởng trên cả nước; 100% cán bộ làm công tác tư tưởng các cấp, thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Công tác 35 và người làm nhiệm vụ thông tin ở cơ sở được tập huấn, bồi dưỡng hằng năm.

Trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, mục tiêu được đặt ra là nhận diện sớm và phản bác kịp thời bằng luận cứ khoa học đối với 100% quan điểm sai trái, thù địch có tác động lớn đến đời sống xã hội; ngăn chặn kịp thời 100% nội dung vi phạm nghiêm trọng theo quy định pháp luật. Nghị quyết đặt mục tiêu mức độ lan tỏa của nội dung xấu độc trong nước giảm tối thiểu 70% so với năm 2026.

Một yêu cầu khác được nhấn mạnh là tăng cường nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, ý kiến, kiến nghị chính đáng của Nhân dân. Các vấn đề tư tưởng, dư luận xã hội phát sinh tại cơ sở phải được phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để kéo dài, vượt cấp hoặc tích tụ thành điểm nóng; phấn đấu 100% kiến nghị, phản ánh của Nhân dân được tiếp nhận và trả lời trong thời hạn quy định.

Về tổ chức thực hiện, Nghị quyết đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, trong đó có nhiều nội dung mang tính đột phá như tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; chuyển trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở; đổi mới giáo dục lý luận chính trị; nâng cao chất lượng tuyên truyền, quán triệt nghị quyết và truyền thông chính sách; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; xây dựng hệ sinh thái thông tin chính thống, tích cực, nhân văn; đổi mới công tác tư tưởng đối ngoại và hoàn thiện đội ngũ, thể chế, dữ liệu, công nghệ, hạ tầng.

Đối với công tác tuyên truyền, quán triệt nghị quyết, Bộ Chính trị yêu cầu chuyển mạnh từ truyền đạt một chiều sang trao đổi, đối thoại, giải thích và thuyết phục gắn với tổ chức thực hiện. Mỗi nghị quyết khi ban hành cần có tài liệu ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, làm rõ những điểm mới, nhiệm vụ trọng tâm và những việc cần triển khai ngay.

Công tác truyền thông chính sách cũng được yêu cầu thực hiện từ sớm, từ xa và xuyên suốt quá trình hoạch định, thực thi, đánh giá chính sách. Cơ quan chủ trì soạn thảo phải chịu trách nhiệm chính về truyền thông chính sách do mình đề xuất, chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, hạn chế khoảng trống thông tin.

Trong lĩnh vực báo chí, xuất bản, các cơ quan chủ quản và người đứng đầu cơ quan báo chí được yêu cầu giữ vững dòng thông tin chủ lưu, định hướng dư luận xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch. Đồng thời, xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên và người làm báo có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực số và khả năng thích ứng với môi trường truyền thông mới.

Nghị quyết cũng đặt yêu cầu xây dựng hệ sinh thái nội dung tích cực, nhân văn trên cả không gian thực và không gian số; đưa văn hóa số, kỹ năng thông tin số và năng lực kiểm chứng thông tin vào chương trình giáo dục, qua đó nâng cao khả năng nhận diện, kiểm chứng thông tin của người dân trước các nội dung xấu độc.

Về công nghệ, Bộ Chính trị định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu và nền tảng số công tác tư tưởng dùng chung, liên thông từ Trung ương đến cấp xã; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong giám sát, phát hiện, xác minh, xử lý nội dung vi phạm cũng như sản xuất, phân phối sản phẩm tuyên truyền. Các yêu cầu về an toàn thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và chủ quyền dữ liệu quốc gia phải được bảo đảm.

Việc tổ chức thực hiện Nghị quyết được quán triệt theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền, mỗi nhiệm vụ giao một cơ quan chủ trì, hạn chế chồng chéo.

Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thống nhất, toàn diện việc triển khai Nghị quyết. Các cơ quan Trung ương, cấp ủy, tổ chức đảng và địa phương được phân công nhiệm vụ cụ thể, gắn với trách nhiệm, nguồn lực và tiến độ thực hiện.

Cùng ngày 22/8/2026, thay mặt Ban Bí thư, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Kế hoạch số 08-KH/TW thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW. Kế hoạch xác định tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho những nhiệm vụ có tính nền tảng, quyết định chất lượng công tác tư tưởng từ Trung ương đến cơ sở.

Triệu Lộc