ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 lên 7,8%

Theo báo cáo cập nhật tháng 9/2026 của ADB, dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 7,8% trong năm 2026 và 7,6% trong năm 2027. Đây là mức điều chỉnh tăng rất đáng kể (tăng thêm 0,6 điểm phần trăm cho mỗi năm) so với dự báo 7,2% (cho năm 2026) và 7,0% (cho năm 2027) được tổ chức này đưa ra hồi tháng 7/2026.

Đặt trong bối cảnh khu vực, khi tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á - Thái Bình Dương chỉ dự báo đạt 5% năm 2026 và 5,1% năm 2027, Việt Nam chính là quốc gia có mức điều chỉnh tăng trưởng cao nhất.

Động lực cốt lõi của bước nhảy vọt này bắt nguồn từ kết quả kinh tế bứt phá trong nửa đầu năm 2026 khi GDP tăng 8,2% (cao hơn rõ rệt so với mức 7,5% của cùng kỳ năm 2025).

Sự phục hồi diễn ra đồng đều và bao trùm trên nhiều trụ cột. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là đòn bẩy chính với dự báo tăng khoảng 9% trong cả năm 2026. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất tháng 7 đạt 52,9 điểm, đánh dấu chuỗi 13–14 tháng liên tiếp nằm trên ngưỡng mở rộng 50 điểm. Khu vực dịch vụ & nông nghiệp dự báo lần lượt tăng trưởng 8% và 3,9%.

Dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và đầu tư công đóng vai trò then chốt trong việc củng cố niềm tin thị trường. Tính đến tháng 8/2026, tổng vốn FDI đăng ký mới đạt khoảng 40,6 tỷ USD, vốn giải ngân thực hiện đạt 17,3 tỷ USD. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tới 63% vốn đăng ký mới và 82,6% vốn thực hiện, với Singapore là nhà đầu tư lớn nhất.

Tính đến cuối tháng 7/2026, giải ngân đầu tư công đạt 425.300 tỷ đồng (đạt 41,9% kế hoạch năm). Riêng nửa đầu năm, giải ngân đạt gần 357.000 tỷ đồng (cao hơn 38.000 tỷ đồng so với cùng kỳ), trong đó các dự án giao thông trọng điểm quốc gia chiếm khoảng 59.000 tỷ đồng.

Thu ngân sách nhà nước trong 6 tháng đầu năm đạt 1,568 triệu tỷ đồng (tăng 17,7% so với cùng kỳ), tạo dư địa cho chi đầu tư phát triển.

Bên cạnh bức tranh tăng trưởng tươi sáng, ADB đặt ra những cảnh báo sâu sắc về rủi ro vĩ mô đang nghiêng về xu hướng giảm. ADB đã nâng dự báo lạm phát của Việt Nam lên 4,3% năm 2026 và 4,0% năm 2027. Nguyên nhân đến từ sức ép cầu nội địa gia tăng, chi phí năng lượng và hàng hóa nhập khẩu tăng cao, cùng sự lan rộng sang lạm phát cơ bản.

Đáng chú ý, tính đến cuối tháng 8/2026, cán cân thương mại đã ghi nhận mức nhập siêu khoảng 23 tỷ USD do kim ngạch nhập khẩu máy móc, nguyên vật liệu và linh kiện phục vụ sản xuất tăng nhanh hơn tốc độ xuất khẩu. Điều này làm thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.

Chuyên gia Kinh tế Trưởng ADB tại Việt Nam, ông Bùi Minh Giáp, nhấn mạnh sự phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng thương mại đang đặt ra nhiều rủi ro tài chính. Cuối năm 2025, dư nợ tín dụng ngân hàng đã tương đương 145% GDP, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp chỉ chiếm vỏn vẹn 10% GDP. Các ngân hàng dùng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các dự án hạ tầng lớn cần nguồn vốn dài hạn, tạo ra rủi ro thanh khoản và lệch kỳ hạn nghiêm trọng.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, khoảng 155.300 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (so với 187.200 doanh nghiệp thành lập mới và quay lại). Mặc dù 12 ngân hàng thương mại đã công bố gói tín dụng ưu đãi 408.000 tỷ đồng (15,5 tỷ USD) trong tháng 8/2026, nhưng nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) vẫn khó tiếp cận vì thiếu tài sản thế chấp.

"Nếu tín dụng tăng quá nóng vào các dự án dài hạn hoặc lĩnh vực thiếu dòng tiền, hệ thống ngân hàng sẽ đối mặt với rủi ro thanh khoản, kỳ hạn và suy giảm chất lượng tài sản", ông Giáp nói. 

Để giữ vững vị thế và hướng tới mục tiêu chuyển đổi thành quốc gia có thu nhập cao, ADB nhấn mạnh bài toán cốt lõi là không đánh đổi ổn định vĩ mô lấy tăng trưởng thuần túy. Việt Nam cần nâng cao giá trị gia tăng nội địa của các dự án FDI, đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ, nâng cao hiệu quả giải ngân đầu tư công, phát triển sâu rộng thị trường vốn và xây dựng nền tảng tiêu dùng bền vững dựa trên năng suất và thu nhập thực tế của người dân.

Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam nhận định, kết quả kinh tế gần đây cho thấy khả năng chống chịu và thích ứng của Việt Nam. Ưu tiên hiện nay là chuyển hóa đà tăng trưởng thuận lợi thành quá trình phát triển hiệu quả hơn, bao trùm hơn và bền vững hơn. ADB cho biết tiếp tục cam kết hỗ trợ Việt Nam thông qua đối thoại chính sách, chia sẻ tri thức, cung cấp nguồn vốn và thúc đẩy các quan hệ đối tác.

Tuấn Kiệt