99% khởi nghiệp thất bại vì trả lời không thuyết phục câu hỏi "Khởi nghiệp có cần chiến lược?"

Một startup (khởi nghiệp) thì có cần chiến lược không? Nhiều người bảo không; chỉ cần bán được hàng để tồn tại rồi hãy tính tiếp. Nói thật, bạn trẻ nào nghe theo lời khuyên thì sẽ thành công nếu… gặp may như kiểu trúng số.

Ừ thì cứ đi bán đi! Nhưng bán gì bây giờ, và làm thế nào để bán được thứ ấy? Làm thế nào để thâm nhập, làm thế nào để cạnh tranh?

Giả sử, bạn định khởi nghiệp bằng một quán cà phê. Trước hết bạn phải trả lời một cách nghiêm túc, tại sao lại là cà phê mà không là bánh mì, hay bún, hay phở, hay nước mía? Bạn dựa vào năng lực nào, nguồn lực gì, thế mạnh nào để quyết định mở quán cà phê? Bạn dựa vào thị trường nào, sức mua nào, đối tượng nào để khởi nghiệp bằng thứ này mà không phải là thứ khác? Bạn sẽ cạnh tranh với những quán cà phê hiện có bằng cách nào? Giá bán rẻ hơn? Cà phê ngon hơn? Phục vụ tốt hơn? Chỗ ngồi lịch sự hơn? Các em phục vụ chân dài hơn?...

Làm sao để thu hút và giữ khách hàng? Và còn hàng chục câu hỏi khác liên quan đến cái quán cà phê bé tí tẹo của bạn.

Bạn không thể không trả lời những câu hỏi trên một cách nghiêm túc. Nếu bạn phớt lờ chúng, mà cứ lao vào thuê mặt bằng, thiết kế, trang trí, mua sắm dụng cụ, rồi mở quán, thuê nhân viên để bán. Bạn chết là chắc! Mà nếu có sống sót thì cũng chỉ nhờ may mắn! Còn nếu bạn dành thời gian nghiên cứu nghiêm túc, phân tích mọi thứ để trả lời một cách cẩn trọng các câu hỏi trên, đó chính là bạn đã phân tích chiến lược và hoạch định chiến lược. Vậy chiến lược cần hay không cho một startup thiết tưởng đã rõ.

95%- 99% những người khởi nghiệp thất bại là vì cứ lao vào bán hàng, bất kể lý do vì sao phải bán thứ ấy, bất kể lý do vì sao khách hàng phải mua sản phẩm của họ. Họ có một ý tưởng, thế là vội vàng lên kế hoạch triển khai sản xuất (hoặc đặt mua) và cứ thế đem bán, không biết sp đó sẽ bán chủ yếu cho ai, bán ở đâu, nó có đáp ứng được "tâm tư" của khách hàng không, nó có gì khác biệt, có gì vượt trội để cạnh tranh với SP của đối thủ không? Đó là lý do nhiều startup khởi nghiệp vài tháng, một năm rồi hết vốn, hết sức, phải bỏ cuộc.

Chiến lược chẳng qua là sự lựa chọn có cơ sở của bất kỳ một hoạt động kinh doanh nào. Không có cơ sở bài bản mà cứ chọn bừa, bán bừa thì thua lỗ, phá sản cũng không có gì ngạc nhiên.

Cần chiến lược hay không thì tùy bạn. Nhưng nếu bạn muốn nằm trong số vài phần trăm khởi nghiệp thành công, bạn không thể không có chiến lược. Tôi hù bạn chăng?

Một câu hỏi quan trọng mà bất kỳ bạn nào khởi nghiệp, hay bất kỳ doanh nghiệp nào tung sản phẩm mới, cũng đều phải tự hỏi chính mình. Đó là: Điều gì, lý do gì, yếu tố nào khiến bạn tin rằng khách hàng sẽ từ bỏ sản phẩm dịch vụ mà họ đang mua của đối thủ và chuyển sang mua thứ "mới ra lò", chưa có tên tuổi gì của bạn?

Không trả lời được một cách thuyết phục câu hỏi này thì tốt hơn hết là hãy khoan khởi nghiệp và dừng tung sản phẩm mới. Mà để trả lời câu hỏi này một cách thuyết phục và tương đối chắc chắn, bạn nhất định phải cần CHIẾN LƯỢC!

NGUYỄN HỮU LONG