"108 Titans" PROFIT500: Thập kỷ lợi nhuận bền vững của doanh nghiệp Việt

Khởi nguồn từ bảng xếp hạng Top 1000 Doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (V1000) do Vietnam Report, Báo VietNamNet và các đối tác công bố từ năm 2010, bảng xếp hạng Top 500 Doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam (PROFIT500) chính thức ra đời vào năm 2017.

Nếu như V1000 đánh giá doanh nghiệp qua kết quả đóng góp cho ngân sách nhà nước thông qua nghĩa vụ thuế, thì PROFIT500 đi sâu hơn vào gốc rễ của sự đóng góp đó: năng lực tạo lợi nhuận.

Lợi nhuận không đơn thuần phản ánh kết quả kinh doanh tại một thời điểm nhất định. Đó chính là nguồn lực cốt lõi để doanh nghiệp tái đầu tư, đổi mới sáng tạo, củng cố sức mạnh tài chính và tạo tiền đề cho những đóng góp lớn hơn đối với nền kinh tế. PROFIT500 đã mở rộng góc nhìn từ việc doanh nghiệp "đóng góp bao nhiêu" sang "năng lực tạo ra nguồn lực được hình thành và duy trì ra sao".

Qua 10 kỳ xếp hạng giai đoạn 2017–2026, dữ liệu ghi nhận 108 doanh nghiệp duy trì sự hiện diện liên tục, trong đó có 83 doanh nghiệp liên tục thuộc Top 500 Doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam và 65 doanh nghiệp liên tục thuộc Top 500 Doanh nghiệp tư nhân lợi nhuận tốt nhất Việt Nam.

Thập kỷ vừa qua chứng kiến nhiều cuộc khủng hoảng: từ dịch bệnh COVID-19, biến động địa chính trị, lạm phát cho đến chi phí gia tăng và áp lực cạnh tranh khốc liệt. Sự bền bỉ của 108 "Titan" không có nghĩa là lợi nhuận luôn tăng trưởng đều đặn mỗi năm.

Thực tế, chỉ có 5 doanh nghiệp duy trì được lợi nhuận trước thuế (LNTT) tăng liên tục từ năm 2016 đến 2025; phần lớn các doanh nghiệp còn lại trải qua các nhịp tăng – giảm đan xem theo chu kỳ. Tuy nhiên, xét trên toàn bộ hành trình 10 năm: 96/108 doanh nghiệp đạt mức LNTT năm 2025 cao hơn so với năm 2016. Mức tăng trưởng LNTT trung vị của cả nhóm đạt 10,3%/năm.

66 doanh nghiệp (chiếm hơn 60%) đã thành công trong việc nhân đôi lợi nhuận so với đầu kỳ. Tổng LNTT toàn nhóm tăng vọt từ 207,7 nghìn tỷ đồng (năm 2016) lên 645,3 nghìn tỷ đồng (năm 2025).

Năng lực thích ứng của nhóm "Titan" thể hiện rõ qua hai giai đoạn biến động lớn:

Cú sốc đại dịch COVID-19 (2020): Tổng LNTT của nhóm giảm 2,9% so với 2019, nhưng vẫn có 71 doanh nghiệp giữ vững hoặc gia tăng lợi nhuận. Trong hai năm 2020–2021, 61 doanh nghiệp không có năm nào bị sụt giảm LNTT xuống dưới mức trước đại dịch. Đến năm 2022, 97 doanh nghiệp đã khôi phục hoặc vượt mốc 2019 và số lượng này đạt 102 doanh nghiệp vào năm 2025.

Biến động thị trường năm 2023: Dù tổng LNTT toàn nhóm giảm khoảng 7,0% với 57 doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận suy giảm, nhóm "Titan" đã nhanh chóng đảo chiều. Ngay trong năm 2024 có 75 doanh nghiệp lấy lại đà tăng LNTT và con số này nâng lên 87 doanh nghiệp vào năm 2025. Mức tăng trưởng LNTT điển hình cải thiện mạnh mẽ từ 10,9% (năm 2024) lên 17,8% (năm 2025).

Hai giai đoạn biến động do những nguyên nhân khác nhau cho thấy một điểm chung: Lợi nhuận bền vững không đồng nghĩa với không có năm suy giảm, mà nằm ở khả năng giữ được nền tảng sinh lời, thích ứng trước cú sốc và phục hồi tăng trưởng khi điều kiện cho phép.

Giống như “titan” được biết đến không chỉ bởi độ bền mà còn bởi khả năng duy trì tính năng ngay cả trong những môi trường khắc nghiệt, năng lực tạo lợi nhuận của doanh nghiệp cũng cần được thử thách qua nhiều chu kỳ để bộc lộ giá trị.

Qua 10 năm, dữ liệu PROFIT500 cho thấy 108 doanh nghiệp là những trường hợp tiêu biểu của sức bền ấy – nơi năng lực tạo lợi nhuận được nhìn nhận không chỉ ở một thời điểm mà là cả một hành trình. Đó cũng là những doanh nghiệp có quy mô, vị thế và sức ảnh hưởng đáng kể trong nền kinh tế Việt Nam.

Tuấn Kiệt