EU - thị trường tiềm năng cho rau quả Việt Nam

Tại hội thảo “Duy trì và mở rộng thị trường rau hoa quả tươi của Việt Nam xuất khẩu vào EU”, TS. Nguyễn Hữu Đạt (Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam) cho biết, trong 9 tháng năm 2017, Việt Nam đã xuất khẩu được 2,64 tỷ USD mặt hàng rau quả, tăng 44,2% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, Việt Nam cũng nhập khẩu 1,15 triệu USD, tăng 78,2% so với cùng kỳ. Như vậy, Việt Nam đã xuất siêu 1,49 tỷ USD mặt hàng rau quả trong 9 tháng.

Các mặt hàng rau quả xuất khẩu sang châu Âu gồm có rau quả chế biến (nước chanh, nước dứa, gừng xay, nước dừa, cơm dừa sấy…), trái cây tươi (chanh, thanh long, xoài, dứa, dừa, chôm chôm…) và rau củ tươi (rau gia vị, ngô tươi, khoai môn, nấm rơm, sả…).

Tuy nhiên, các mặt hàng rau tươi và quả tươi của Việt Nam đều có nguy cơ cao về dịch hại và vệ sinh an toàn thực phẩm. Riêng sản phẩm rau quả chế biến (khô, đông lạnh, đóng hộp…) có nguy cơ thấp hơn. Do vậy, tỷ trọng xuất khẩu của các mặt hàng rau quả chế biến cũng rất cao.

Mặc dù được đánh giá là thị trường rộng lớn hứa hẹn nhiều tiềm năng cho rau quả Việt, vấn đề an toàn thực phẩm của thị trường EU đòi hỏi khá khắt khe. Trong năm 2013 đã xảy ra nhiều vụ liên quan đến nhiễm dịch hại theo quy định và EU đã phải ngừng nhập khẩu một số loại rau này. Sau đó, Việt Nam đã ra quy định về việc rau phải trồng trong nhà lưới và phải truy xuất nguồn gốc.

Ông Rugguero Malosssi, chuyên gia quốc tế, Dự án EU-MUTRAP cho biết, vấn đề dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất lượng sản phẩm sau cùng luôn được phía EU chú trọng. Chẳng hạn, một loại thuốc trừ sâu bị cấm sử dụng thì không sản phẩm nào có dư lượng thuốc đó.

Bên cạnh đó, để bảo đảm an toàn thực phẩm và tránh thiệt hại về môi trường, EU hạn chế sử dụng một số hóa chất, do đó sản phẩm nhập khẩu phải chịu một sự kiểm soát chính thức. Cụ thể, EU thiết lập giới hạn đối với một số chất lây nhiễm. Đặc biệt, giới hạn nitrat trong rau dền, rau diếp và các kim loại liên quan đến rau quả tươi. Hiện nay, rau quả đang được EU kiểm tra về giấy tờ, danh tính hàng hóa, kiểm tra thực tế hàng hóa.

Để bảo đảm chất lượng xuất khẩu, ông Nguyễn Hữu Đạt, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhấn mạnh, đối với nhóm gia vị, doanh nghiệp cần duy trì giải pháp quản lý mã số nhà lưới và nhà đóng gói như hiện nay; cải tiến theo quy trình nhà lưới và quy trình canh tác trong nhà lưới đạt hiệu quả kinh tế kỹ thuật cao hơn.

Hiệp hội Rau quả Việt Nam cũng lưu ý các doanh nghiệp Việt Nam, để có thể phát triển và duy trì tốt hoạt động xuất khẩu ở thị trường EU, ngoài vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, kiểm dịch, các sản phẩm phải đạt chuẩn HACCP hay GlobalGAP. Hiện nay, GlobalGap trở thành tiêu chuẩn tối thiểu cho các siêu thị ở EU. Đây là tiêu chuẩn bao gồm toàn bộ quy trình sản xuất, chưa tính chế biến và đóng gói.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam, các sản phẩm rau quả xuất khẩu cần hướng tới các sản phẩm hữu cơ vì ngày càng nhiều người tiêu dùng EU thích các sản phẩm thực phẩm được sản xuất và chế biến bằng phương pháp tự nhiên.

Ngoài ra, theo ông Đàm Quốc Trụ, chuyên gia trong nước thuộc Dự án EU-MUTRAP, các bộ, ngành cần sớm xây dựng chiến lược phù hợp cho từng thị trường; hỗ trợ các dịch vụ vận chuyển thuận lợi cho các sản phẩm Việt Nam có lợi thế cạnh tranh như: thanh long, nhãn, chôm chôm, bưởi, xoài...

Về phía doanh nghiệp, cần tập trung quy hoạch và phát triển các vùng sản xuất tập trung phục vụ cho sản phẩm chủ lực xuất khẩu; đầu tư cho công nghệ xử lý kiểm dịch thực vật và công nghệ bảo quản, chế biến, đáp ứng yêu cầu của các nước nhập khẩu.

Hạ Lan (t/h)

Hạ Lan (t/h)