Kon Tum: Bất cập tại các dự án thủy lợi phục vụ nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao

Theo tìm hiểu của phóng viên Thương hiệu và Pháp luật, trong năm 2016 - 2017, UBND huyện Kon Plông (tỉnh Kon Tum) đầu tư 2 công trình đập thủy lợi với tổng kinh phí khoảng 45 tỉ đồng. Công trình thứ nhất là, công trình đập thủy lợi kết hợp trạm bơm cấp nước khu quy hoạch phát triển rau, hoa, quả và các loại cây trồng khác, được khởi công xây dựng từ tháng 9/2016, hoàn thành tháng 11/2019, với kinh phí trên 14 tỉ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh.

Công trình tiếp theo là hệ thống nước tự chảy cấp nước tưới cho sản xuất rau, hoa, quả xứ lạnh tại khu 37 hộ, thuộc thôn Kon Tu Rằng. công trình này được khởi công từ tháng 12/2017 và hoàn thành đưa vào sử dụng tháng 8/2020, với kinh phí trên 31,7 tỉ đồng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững và Chương trình 30a.

Theo tìm hiểu, công trình hệ thống nước tự chảy khu 37 hộ, thôn Kon Tu Rằng, xã Măng Cành có các hạng mục, như: đập đầu mối để lấy nước, đường ống và 6 bể chứa với dung tích mỗi bể 250m3 để cung cấp nước tưới cho 76ha rau, hoa quả của các hộ dân bằng phương pháp tưới tiết kiệm. Mỗi bể có 9 van lấy nước. Hộ dân có nhu cầu sử dụng tự đầu tư đường ống lấy nước từ bể về rẫy để tưới.

Anh Trịnh Tuấn Lai, trú tại Kon Tu Rằng, cho biết: “Gia đình sử dụng nguồn nước này để tưới cho 3 ha rau, hoa của mình. Sau khi công trình hoàn thành đưa vào sử dụng, hơn 1 năm qua về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu về nước tưới cho các hộ dân trong khu vực này. Lượng nước chảy suốt ngày đêm. Tuy nhiên, theo tôi, vì đây là hệ thống nước tự chảy nên phụ thuộc rất nhiều vào lượng nước đầu nguồn, mùa mưa thì hay bị tắc vì bùn rác”.

“Vừa rồi do ảnh hưởng của mưa bão nên trên địa bàn bên huyện Kon Plông và khu vực này có các trận mưa lớn cục bộ khiến cho các loại rác, lá cây, đất, đá dồn về bờ đập, gây nên tình trạng tắc đường ống, nước không về được. Vào mùa khô thì không sao, nhưng vào mùa mưa thì nó hay thường xuyên xảy ra”, anh Lai cho biết thêm.

Tại công trình thủy lợi kết hợp trạm bơm cấp nước dự kiến tưới cho 100 ha khu quy hoạch phát triển rau, hoa, quả và các cây trồng khác tại thôn Kon Tu Rằng có 2 cụm. Mỗi cụm có 1 đập dâng, 1 trạm bơm 2 cấp và 1 bể chứa 400m3. Cụm số 1 đặt ở khu vực suối Đăk Pông, còn cụm số 2 được đặt tại đầu nguồn thác Pa Sỹ và chỉ có duy nhất 1 dự án đăng kí sử dụng nước tưới. Đó là điểm du lịch sinh thái Thiện Mỹ Farm.

Theo ghi nhận thực tế của phóng viên Thương hiệu và Pháp luật, tại cụm số 1 được hoàn thành từ lâu. Tuy nhiên, do chưa thu hút được dự án nên trạm bơm này hiện tại đang bỏ hoang. Tại bể chứa tuy có nước nhưng chưa được kết nối với hệ thống ống tưới.

Bà Nguyễn Thị Thiện Mỹ- Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và dịch vụ Thiện Mỹ Kon Tum, cho biết: “Trước đây, nguồn nước tưới cho khu vực này rất khó khăn, có hộ khoan giếng cả 100 mét nhưng đến mùa khô vẫn kiệt, chủ yếu là tận dụng nước mưa. Từ khi có hệ thống nước của nhà nước đầu tư đã giúp cho trang trại rất nhiều trong vấn đề phát triển nông nghiệp, mở rộng quy mô diện tích sản xuất.

Trao đổi với phóng viên, ông Mai Xuân Mậu- Chủ tịch UBND xã Măng Cành (đơn vị được giao quản lý công trình) cho biết: “Do dịch bệnh covid-19 nên các dự án, các khu vực sản xuất nông nghiệp, khu vực phụ cận của bể chứa chưa nhiều, nên việc bơm nước lên để phục vụ cho việc tưới tiêu cũng chưa thường xuyên. Vì vậy, có những giai đoạn không có nước. Một phần nữa cũng là mùa mưa các hộ dân sẽ tận dụng nguồn nước mưa hoặc là nguồn nước khác nên chưa có nhu cầu sử dụng đến”.

Việc UBND huyện Kon Plông đầu tư hàng chục tỉ đồng để xây dựng các công trình thủy lợi nhằm thu hút, kêu gọi đầu tư, nhất là trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp là việc làm cần thiết. Tuy nhiên, tình trạng không có hoặc ít đơn vị sử dụng sẽ gây nên tình trạng lãng phí của công, chưa kể đến đó là tình trạng xuống cấp nếu như không được quản lý, vận hành thường xuyên.

HÀN HƯNG