Dịch giả nổi tiếng Đoàn Tử Huyến qua đời

Dịch giả Đoàn Tử Huyến từng bị tai biến bốn năm trước, phải tiến hành mổ não nên sức khỏe suy giảm. Lễ tang của dịch giả Đoàn Tử Huyến diễn ra lúc 7h15 đến 9h15 ngày 24/11/2020 tại Nhà tang lễ Cầu Giấy, Hà Nội và được an táng tại quê hương: Hoà Lạc, Đức Thọ, Hà Tĩnh.

Vnexpress đưa tin, dịch giả Đoàn Tử Huyến sinh năm 1952 tại Hà Tĩnh. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, ông được chọn đi học ở Liên Xô (cũ). Về nước, ông giảng dạy tại Đại học Sư phạm Hà Nội một thời gian rồi chuyển sang làm biên tập văn học Nhà xuất bản Lao Động, Phó Tổng biên tập Tạp chí Văn học nước ngoài của Hội Nhà văn Việt Nam. Sau đó, ông thành lập Nhà sách Đông Tây và phát triển thành Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây. Ông có vợ là giáo viên dạy tiếng Nga và hai người con gồm một trai, một gái.

Theo nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, ông là dịch giả xuất sắc, có công đưa nhiều tác phẩm văn học Nga kinh điển vào Việt Nam từ thập niên 1990. "Đoàn Tử Huyến là một trong những cây đa, cây đề trong làng dịch thuật Việt Nam. Có ngày, đam mê anh dịch 40 - 50 trang liền", Dịch giả Lê Bá Thự nói.

Tiểu thuyết tiêu biểu trong sự nghiệp dịch thuật của ông là Nghệ nhân và Margarita, tác giả M.Bulgakov. Cuốn sách từng đoạt giải thưởng của Hội Nhà văn năm 2008, cũng là tác phẩm ưng ý nhất của Đoàn Tử Huyến. Bên cạnh đó, tiểu thuyết Những quả trứng định mệnh, Trái tim chó... của tác giả này cũng được ông biên dịch.

Năm 1996, ông có công hồi sinh tờ Văn học nước ngoài của Hội Nhà văn Việt Nam, sau vài năm ấn phẩm ngừng phát hành. Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên gọi ông là "linh hồn" của tạp chí, là người trực tiếp xây dựng nội dung, tổ chức bản thảo, đưa ra định hướng phát triển...

Năm 2015, ông hiệu đính bản Truyện Kiều tiếng Nga, do Vaxili Popov dịch thơ.

Năm 2016, dịch giả Đoàn Tử Huyến trở lại với bạn đọc bằng loạt tác phẩm sau khi trải qua cơn bạo bệnh. Ông ra mắt liền một lúc 7 đầu sách tái bản đều là những tác phẩm nổi tiếng của văn học Nga: tiểu thuyết Nghệ nhân và Margarita (M.Bulgakov), tập tản văn Giọt rừng (Mikhail Prisvin), tiểu thuyết Trái tim chó (Mikhail Bulgacov), truyện dài Đêm sau lễ ra trường (Vladimir Tendriacov), tiểu thuyết Đấng cứu thế (Miguel Otero Silva), tập truyện ngắn Những ô cửa màu xanh (Nhiều tác giả), tập truyện ngắn Khóm hoa tử đinh hương (Nhiều tác giả), theo báo Vietnamnet.

Bên cạnh sự nghiệp dịch thuật, Đoàn Tử Huyến còn kinh doanh sách và là một trong những người theo đuổi mô hình nhà sách tư nhân khá sớm, từ đầu những năm 1990. Nhà sách Đông Tây do ông sáng lập chọn dịch, in ấn nhiều tác phẩm có giá trị.

Từ năm 1999, ông thành lập Trung tâm Văn hóa Đông Tây, trực thuộc Hội nghiên cứu khoa học Đông Nam Á. Nơi đây trở thành tụ điểm giao lưu văn hóa của giới văn nghệ. Thư viện - cà phê sách Đông Tây ở Cầu Giấy, Hà Nội của ông cũng là nơi gắn bó với nhiều thế hệ sinh viên.

Mai Chi tổng hợp