Đề xuất bỏ hình phạt tử hình, thay bằng phạt tù chung thân với 8 tội danh

Đề xuất thay thế hình phạt tử hình bằng tù chung thân không giảm án đối với 8 tội danh

Sáng 13/4, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 4/2025, cho ý kiến vào 4 dự án luật và 2 dự thảo nghị quyết.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nêu rõ, dự thảo Bộ Luật Hình sự sửa đổi các điều liên quan đến hình phạt tử hình. Theo đó, dự kiến bỏ "hình phạt tử hình" và thay thế bằng "hình phạt tù chung thân" không xét giảm án, vẫn đảm bảo cách ly người phạm tội ra khỏi đời sống xã hội tại 8/18 tội danh của Bộ Luật hình sự hiện hành.​

Các tội danh được đề xuất áp dụng hình phạt tù chung thân không giảm án bao gồm: hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; phá hoại cơ sở vật chất kỹ thuật của Nhà nước; sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh; vận chuyển trái phép chất ma túy; phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; gián điệp; tham ô tài sản; và nhận hối lộ.

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết, trong các lần sửa đổi trước, số lượng tội danh có hình phạt tử hình đã giảm từ 44 xuống 30, sau đó còn 28 và hiện tại là 18. Việc tiếp tục giảm số lượng tội danh áp dụng hình phạt tử hình thể hiện xu hướng nhân đạo trong chính sách hình sự.​

Đối với các tội tham ô tài sản và nhận hối lộ, ông Bình nhấn mạnh mục tiêu chính là thu hồi tài sản tham nhũng. Việc áp dụng hình phạt tù chung thân không giảm án sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc thu hồi tài sản, thay vì áp dụng hình phạt tử hình.

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, việc sửa đổi Bộ luật Hình sự lần này cần bám sát các kết luận và nghị quyết của Bộ Chính trị, đồng thời thể hiện tính nhân văn, nhân đạo trong chính sách hình sự của Đảng và Nhà nước.

Thể hiện tính nhân văn, nhân đạo

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh việc sửa đổi Bộ luật Hình sự lần này cần bám sát các kết luận, nghị quyết của Bộ Chính trị để đảm bảo sự đồng bộ, hiệu quả. Thủ tướng yêu cầu quá trình rà soát, điều chỉnh pháp luật cần tránh tư duy cầu toàn, phức tạp hóa vấn đề, ưu tiên xử lý những nội dung đã rõ, đã đủ điều kiện đưa vào luật để kịp thời áp dụng vào thực tiễn.

Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh đến việc thay thế hình phạt tử hình bằng tù chung thân không giảm án đối với một số tội danh. Theo Thủ tướng, đây là chủ trương thể hiện rõ nét tinh thần nhân đạo và nhân văn trong chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước; đồng thời khẳng định sự phát triển về thể chế, cũng như bản lĩnh và năng lực của hệ thống tư pháp quốc gia trong xử lý các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Trong phát biểu khai mạc phiên họp, Thủ tướng cũng đề cập đến thực trạng thể chế hiện nay, coi đây là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, đồng thời cho rằng nếu có cách tiếp cận hợp lý, đây cũng sẽ là mắt xích dễ tháo gỡ nhất. Việc xây dựng các dự án luật, pháp lệnh cần đặt trọng tâm vào việc làm rõ các nội dung kế thừa, các điểm cần sửa đổi, những quy định cần cắt giảm thủ tục hành chính, và cơ chế phân cấp, phân quyền phải được xác định rõ ràng - ai được giao, giao cái gì, và vì sao lại như vậy.

Thủ tướng cũng lưu ý rằng tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV dự kiến diễn ra trong tháng 5 tới, Quốc hội sẽ thảo luận và thông qua một số lượng lớn các dự án luật và nghị quyết. Theo kế hoạch, Chính phủ sẽ trình 35 văn bản quy phạm pháp luật tại kỳ họp này, cho thấy áp lực cải cách lập pháp đang ở mức rất cao và đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, thận trọng nhưng cũng phải quyết liệt, rõ ràng trong định hướng và hành động.

PV