Sai phạm về quảng cáo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt: Thực trạng và giải pháp (Kỳ 1)

Mạnh Cường | Thứ hai , 07/05/2018, 16:40 GMT+7 |

(THPL) - Ở nhiều lĩnh vực nhất là quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, sai phạm chưa kịp thời được chấn chỉnh, xử lý.

Mới cập nhật

Ngày 9/5/2017, Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị số 17/CT-TTg về tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, chấn chỉnh hoạt động quảng cáo. Thực hiện yêu cầu của Thủ tướng, các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm quảng cáo nên đã phần nào đã tạo chuyển biến tích cực, góp phần bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh, trung thực, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiếp nhận quảng cáo. Tuy nhiên, ở nhiều lĩnh vực nhất là quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, sai phạm chưa kịp thời được chấn chỉnh, xử lý.

Để có cái nhìn tổng thế về hoạt động quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt, Ban Biên tập Thương hiệu và Pháp luật tổ chức thu thập thông tin, tài liệu để phổ biến cho doanh nghiệp và bạn đọc kiến thức pháp luật về quảng cáo; đồng thời, cung cấp tư liệu ban đầu để các cơ quan chức năng xem xét, xử lý vi phạm về quảng cáo.

bao xuan 1
Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Bảo xuân Gold.

Sai phạm về quảng cáo thực phẩm chức năng

Theo thông tin từ Bộ Y tế, đến thời điểm tháng 02/2018, tình trạng quảng cáo quá mức, quảng cáo chưa được thẩm định nội dung, cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm thực phẩm đến với người tiêu dùng vẫn xảy ra. Năm 2015, Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm) đã thanh, kiểm tra phát hiện 261 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm trong đó có 203 cơ sở (77,7%) vi phạm về quảng cáo với số tiền phạt vi phạm hành chính là 3.571.000.000 đồng; Năm 2016 (số liệu tính đến ngày 26/12/2016), Cục An toàn thực phẩm đã phát hiện, xử lý 89 cơ sở vi phạm trong đó số cơ sở vi phạm về quảng cáo: 54 cơ sở (60,6%) với số tiền phạt là 1.063.500.000 đồng; Từ ngày 1/1/2017 đến ngày 7/12/2017, đã xử lý 22 cơ sở vi phạm về quảng cáo với số tiền phạt là 775.000.000 đồng (trích thông tin từ Cổng thông tin điện tử Cục An toàn thực phẩm). Như vậy, số lượng tổ chức, cá nhân vi phạm quảng cáo bị Cục An toàn thực phẩm xử lý ngày càng giảm. Liệu con số này có phản ánh thực tế vi phạm về quảng cáo thực phẩm chức năng tại Việt Nam.

bao xuan 2
Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Bảo xuân Gold.

Liên quan đến xử lý vi phạm về quảng cáo thực phẩm, nhiều cơ quan thuộc ngành Y tế (Thanh tra Bộ, Cục An toàn thực phẩm, chi cục vệ sinh an toàn thực phẩm các địa phương), ngành Thông tin và Truyền thông (Thanh tra Bộ, Cục Báo chí, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, thanh tra các sở thông tin và truyền thông) là các đơn vị trực tiếp, thường xuyên xử lý vi phạm về quảng cáo.

Trong đợt cao điểm xử lý vi phạm về quảng cáo thực phẩm chức năng, hàng loạt các doanh nghiệp lớn như Công ty TNHH Dược phẩm Á Âu, Công ty TNHH Dược phẩm Ích Nhân, Công ty TNHH Truyền thông IQ, Công ty TNHH Thương mại Botania… đều bị xử phạt.

Do việc thường xuyên kiểm tra, xử lý vi phạm, tăng cường phối hợp của Cục An toàn thực phẩm và Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông, nên trong giai đoạn 2014-2015, tình trạng quảng cáo thực phẩm có công dụng như thuốc chữa bệnh, quảng cáo thực phẩm không phù hợp với giấy xác nhận nội dung quảng cáo, quảng cáo khi được được xác nhận nội dung quảng cáo đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, từ cuối năm 2016 trở lại đây, tình trạng quảng cáo thực phẩm chức năng dưới dạng tin bài miêu tả kinh nghiệm sử dụng sản phẩm của người bệnh bắt đầu “bùng phát” trở lại.

Đánh giá về tình trạng vi phạm về quảng cáo, tại Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 09/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ có đoạn viết: Xuất hiện nhiều vi phạm trong hoạt động quảng cáo trên báo hình, báo nói, báo in, báo điện tử; trên mạng thông tin máy tính, mạng Internet…; quảng cáo sai lệch, không đúng chất lượng sản phẩm hàng hóa, gây tổn thất, thiệt hại và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Đánh giá này có phần nào khá đúng so với tình trạng vi phạm về quảng cáo thực phẩm chức năng thời gian hiện nay.

bach xa
Sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Viên Khớp Bách xà.

Vi phạm quảng cáo: Cả thương hiệu lớn…

Đơn cử, tại thời điểm 3h38 phút chiều ngày 02/5/2018, tại trang web baoxuan.vn quảng cáo, giới thiệu sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Bảo xuân Gold do Công ty TNHH Dược phẩm Ích Nhân phân phối có nội dung: Giảm khô hạn, hỗ trợ điều trị các triệu chứng tiền mãn kinh, mãn kinh như bốc hoả, mất ngủ loãng xương” “chống chảy xệ, eo thon, giảm tích mỡ bụng”, “giúp cải thiện triệu chứng… giảm ham muốn tình dục” “hỗ trợ điều trị ngứa âm đạo bằng TPBVSK Bảo Xuân”. Các nội dung này đều không đúng với giấy xác nhận nội dung quảng cáo số 00111/2016/XNQC-ATTP ngày 27 tháng 01 năm 2016 của Cục An toàn thực phẩm cấp cho Công ty TNHH Dược phẩm Ích Nhân. Không những thế, để tăng cường giá trị công dụng của sản phẩm do có chứa Estrogen, trang web này còn tự bổ sung và “biến tấu” thêm từ “estrogen”: “giúp cải thiện các triệu chứng do thiếu hụt hoặc rối loạn nội tiết tố estrogen” (nội dung được xác nhận quảng cáo là: Giúp cải thiện các triệu chứng do thiếu hụt hoặc rối loạn nội tiết tố nữ). Công ty TNHH Dược phẩm Ích Nhân từng bị Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông xử phạt 25 triệu đồng do vi phạm quảng cáo thực phẩm chức năng Khang dược trên trang web ichnhan.vn.

Một doanh nghiệp “hàng xóm” của Công ty TNHH Dược phẩm Ích Nhân ở Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội là Công ty Cổ phần Nam dược cũng có dấu hiệu vi phạm về quảng cáo nhưng ở khía cạnh khác. Trong maket quảng cáo kèm theo Giấy xác nhận nội dung quảng cáo số 02821/2017/ATTP-XNQC ngày 22 tháng 12 năm 2017 do Cục An toàn thực phẩm cấp cho Công ty Cổ phần Nam Dược có ghi công dụng của sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Viên Khớp Bách xà mới là: Hỗ trợ giảm đau, giảm viêm, mạnh gân cốt. Ở maket được cấp phép quảng cáo, nội dung ghi nhãn “giảm đau, giảm viêm, mạnh gân cốt” đã được các vỉ chứa viên che đi thế nhưng tại trang web namduoc.vn (truy cập ngày 04/5/2018) nhãn sản phẩm được trưng ra công khai như thách thức cơ quan chức năng. Tại khoản 15, Điều 6 Luật Dược có quy định: Cấm thông tin, quảng cáo… ghi nhãn… có nội dung dùng để phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh, điều trị bệnh, giảm nhẹ bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người đối với sản phẩm không phải là thuốc”. Tình trạng này cũng diễn ra tại trang web http://benhxuongkhop.vn. Vậy việc ghi nhãn sản phẩm Viên Khớp Bách xà mới và quảng cáo, giới thiệu sản phẩm thực phẩm Viên Khớp Bách xà mới trên trang web namduoc.vn và benhxuongkhop.vn là đúng hay sai? Câu hỏi này xin dành cho các cơ quan chức năng xem xét, trả lời bạn đọc.

(còn tiếp)



...