Làng nghề mây tre đan Ninh Sở trước nguy cơ mai một

Quỳnh Hương | Thứ hai , 09/07/2018, 10:40 GMT+7 |

(THPL) - Dọc theo bờ sông Hồng, có một làng nghề mây, tre, giang đan truyền thống phát triển từ cách đây khoảng 300 năm. Nghề bắt nguồn từ nhu cầu của người dân không có đất và cuộc sống khó khăn, phải tạo ra các công cụ sản xuất để đơm đó, đánh lờ, đan giỏ mò cua, bắt ốc…

Mới cập nhật

Làng nghề mây tre đan Ninh Sở, huyện Thường Tín (Hà Nội) trải qua bao thăng trầm, biến cố của thời gian, lúc thăng, lúc trầm. Ngày nay, nhiều làng nghề truyền thống vẫn được gìn giữ và phát triển, tạo nhiều việc làm cho lao động nông thôn do tìm được chỗ đứng trên thị trường, nhưng làng nghề mây tre đan truyền thống Ninh Sở đang đứng trước nguy cơ mai một.

Anh Nguyễn Xuân Hoàng, chủ một xưởng mây tre đan lớn ở Ninh Sở chia sẻ: “Với mong muốn khôi phục lại nghề truyền thông cho làng nghề, tôi đã có nhiều buổi nói chuyện dạy nghề miễn phí cho bà con, bên cạnh đó tạo điều kiện công ăn việc làm cho một số học sinh, sinh viên cũng như người dân trong vùng, thế nhưng tình trạng làng nghề ngày càng đi xuống, tôi không biết phải làm sao để gìn giữ một quá khứ vàng son của làng nghề”.

IMG_0106
Sản phẩm của làng nghề mây tre đan Nính Sở tham gia hội chợ làng nghề

Trước đây, do nhu cầu sản xuất đó mà nghề đan lát được phát triển, không những sản xuất đủ dùng mà còn mang bán sang các vùng lân cận. Gọi là hàng tre đan nhưng người Ninh Sở lại sử dụng các nguyên liệu chủ yếu là mây, nứa, giang hay lùng... là những loại cây thuộc họ tre nhưng rất dẻo và có đốt thưa.

Theo các nghệ nhân làng nghề ở đây cho biết, để có một sản phẩm hoàn thiện, các công đoạn sản xuất mây, tre, giang đan đòi hỏi sự cẩn thận, cầu kỳ từ khâu chọn nguyên liệu. Việc sử dụng nguyên liệu là cây mây, giang, nứa tưởng như đơn giản nhưng thực ra rất khó. Nứa già làm cạp, nứa vừa làm nan, nứa non phải chuốt nan rất mỏng để tết hoa, tết các hoạ tiết trang trí.

Các công đoạn sản xuất mây tre đan rất cầu kỳ, bao gồm chọn nguyên liệu rồi tuốt, phơi, chẻ nan, sấy… Sau đó, nguyên liệu sẽ được luộc trong nước sôi hoặc sấy khói rơm để có màu đẹp tự nhiên, cuối cùng mới đến tay người thợ đan thành sản phẩm.

May tre4
Ở làng nghề Ninh Sở, còn rất ít cơ sở bám trụ với nghề.

Làng nghề mây tre đan có 8 thôn thì cả 8 thôn làm nghề nhưng nay nghề chỉ còn được làm ở thôn Sâm Dương, mà cũng chỉ có những người quá tuổi lao động, hay trẻ con tranh thủ lúc nhàn rỗi còn bám nghề. Các sản phẩm của làng nghề mây tre đan cũng hạn chế nhiều về mẫu mã, và các nghệ nhân làm nghề giỏi cũng đã qua đời, thế hệ con cháu không còn mặn mà với nghề này, nên việc đi xuống của làng nghề truyền thống mây tre đan là không thể tránh khỏi.

Nghệ nhân ông Phạm Văn Thuật cho hay: “Nghề mây tre đan truyền thống của Ninh Sở chúng tôi đang có nguy cơ bị mai một dần, mẫu mã không có sự cải tiến, thị trường biến động mạnh, người dân trong làng chẳng còn mặn mà với nghề nữa, bởi thu nhập từ nghề quá thấp so với nhu cầu. Hiện nay nhân công đi làm thêm ở các công ty nhà máy là đa số, chỉ còn lại người già và trẻ con bám trụ với nghề. Cứ đà này, sớm muộn làng nghề mây tre đan mà cha ông chúng tôi xây dựng nên có nguy cơ thất truyền mất”.

Theo một số nghệ nhân lâu năm trong nghề, hiện nay, nghề mây tre đan Ninh Sở đa phần các sản phẩm làm ra không có thị trường tiêu thụ, không mang lại hiệu quả cao. Ngoài nguyên nhân khách quan đó thì yếu tố nhân lực, thợ lành nghề cũng ảnh hưởng không nhỏ, bởi đa số nghệ nhân ở tuổi xưa nay hiếm, thợ có tay nghề lại đếm trên đầu ngón tay, lớp thanh niên phần lớn không mặn mà với nghề mà hầu hết muốn thoát ly để tìm một nghề khác cho thu nhập khá hơn.

Việc bảo tồn và phát triển làng nghề mây tre đan Ninh Sở không chỉ là băn khoăn của những nghệ nhân, mà còn là câu hỏi chung cho người làm nghề truyền thống Ninh Sở. Chính quyền xã Ninh Sở cũng chưa có giải pháp nào để giải bài toán nguy cơ mai một của các làng nghề truyền thống mây tre đan Ninh Sở, khi nhu cầu của thị trường trong nước đối với mặt hàng này ngày càng thấp như hiện nay. 




...